Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/386 K.2025/11674

Taraflar arasında görülen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle;... ili, ... ilçesi, .... Mahallesi 567/A parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini ve yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ..., ..., ... ve ... vekili cevap dilekçelerinde dava konusu taşınmazın ..... Belediye sınırları içerisinde kaldığını, tüm belediye hizmetlerinden yararlandığını, davacı kurum tarafından taşınmazın tüm nitelikleri göz ardı edilerek pazarlık komisyonu kurulduğunu, taşınmazın .... Bölgesi .... köyü sahası içinde kaldığını ve ticari değerinin oldukça yüksek olduğunu, davanın 4 ay içinde sonuçlanmaması halinde 2942 sayılı Kanun gereği faize hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 10.09.2014 tarihli ve 2013/1004 Esas, 2014/884 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 10.09.2014 tarihli ve 2013/1004 Esas, 2014/884 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucu; kapama zeytin bahçesi niteliğindeki taşınmazın değeri belirlenirken daha önceki yıllara ilişkin olarak (5 yıl) normal koşullarda Tarım İlçe Müdürlüğünce tespit edilen verim miktarlarının ortalamasının dikkate alınmasının gerektiğini verim miktarlarının geçmiş yıllara oranla bir yılda bu denli değişip azalmış olmasının kabulü mümkün olmadığından,

mahkemece 2013 yılında .... ilçesinde olağan dışı durumlar nedeniyle verim düşüklüğü olduğundan bahisle indirim yapılmadan taşınmazın normal veriminin alındığı yıllar ortalamasına göre bedelinin tespit edilmesi gerektiği gözetilmeden dekara verim miktarlarında indirim yapılarak değer biçilmesinin hatalı olduğu gibi kuru tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza kapitalizasyon faiz oranının % 5, objektif değer artırıcı unsurun ise % 250 oranında uygulanması gerektiği ve faiz başlangıç ile bitiş tarihlerinin hüküm fıkrasında açıkça gösterilememesinin hatalı olduğu gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

3. Dairemizin 04.10.2018 tarihli ve 2017/12352 Esas, 2018/16410 Karar sayılı bozma kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

4. Dairemizce yapılan karar düzeltme incelemesi sonucunda; dava konusu taşınmazın bilirkişi kurulu raporunda 2012 ve 2013 yılı .... Tarım İlçe Müdürlüğü ortalama verileri kullanılmak suretiyle değer biçilmesinin uygun olduğu, faiz başlangıç ve bitiş tarihlerinin hükümden anlaşılabildiği bu kez yapılan incelemede anlaşıldığından; taraf vekillerinin karar düzeltme talebinin kısmen kabulü ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar Mahkemenin 28.05.2021 tarihli ve 2019/487 Esas, 2021/611 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 28.05.2021 tarihli ve 2019/487 Esas, 2021/611 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucu; Mahkemece verilen ilk kararın , ..., ... ve ... vekili tarafından temyiz edildiği, verilen kararın adı geçen davalılar lehine bozulduğu, kararı temyiz etmeyen diğer davalılar yönünden kararın kesinleştiği gözetilerek, kararı temyiz etmeyen davalılar yönünden de davanın niteliği de gözetilerek bir karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek tespit edildiğini, bozma öncesi esaslarda 2013/1004 Esas sayılı dosyada 67.770,75 TL, 2019/487 Esas sayılı dosyada 139.858,03 TL ve son Esas numarası olan 2024/99 Esas sayılı dosyada 111.886,44 TL bedelin depo edilmiş olup, toplam 219.515,22 TL bedel depo edildiğini, gerekçeli kararda ise 179.657,19 TL kamulaştırma bedeline hükmedildiğinden, fazla yatırılan bedelin iadesi ile ilgili karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; Yargıtay Bozma ilamına uyma kararı veren yerel mahkemenin, ilk kararı temyiz eden , ..., ... ve ... yönünden bir bozma olmadığı için vermiş olduğu davanın reddine dair kararını tekrar vermesi ve kalan davalılar olan ilk kararı temyiz etmeyen davalılar yönünden ise hisseleri oranındaki tapu miktarınca davacı ... adına tesciline karar vermesi gerektiğini ayrıca esasa girilmemesi yönündeki taleplerine rağmen davacı kuruma önceki kararda yatırmadığı kamulaştırma bedelini yatırması için süre verilerek usuli kazanılmış haklarının ihlal kararda edildiğini ve kendileri açısından bir bozma kararı olmadığı için kararın kesinleşmiş olmasına rağmen yeniden karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Mahkemece bozmaya uyularak karar verilmiş ise de gereklerinin yerine getirmediği anlaşılmıştır. Davalılar, ..., ... ve ... lehine Mahkemece verilen kararın Dairemizce bozulduğu adı geçen davalıların bozma sonrası alınan beyanlarında, esasa girilmesini kabul etmeyerek davanın reddini talep ettiklerinin anlaşılması karşısında bu davalılar bakımından davanın reddine karar verilmesi, kararı temyiz etmeyen diğer davalılar yönünden ise kararın kesinleştiği gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı İdare vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,

2.Bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,