Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4092 K.2025/17100

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tesciline ilişkin asıl dava ile kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil ilişkin birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davacı, birleştirilen davalarda davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince Tokat 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/172 Esas, 2024/411 Karar sayılı dosyasında birleştirilen davalarda davalı idare vekilinin ecrimisil tazminatı yönünden istinaf başvurusunun usulden reddine, tazminat istemi yönünden esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı, birleştirilen davalarda davalı idare vekilince süresi içerisinde temyiz edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince 04.03.2025 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar verilmiştir.

Ek karar asıl davada davacı, birleştirilen davalarda davalı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

A) Birleştirilen 2023/49 Esas, 2023/256 Esas sayılı dava dosyasında hükmedilen ecrimisil bedeli ile 2023/46 Esas, 2023/47 Esas, 2023/48 Esas, 2023/50 Esas, 2023/51 Esas, 2023/52, 2023/53 Esas, 2023/430 Esas, 2023/463 Esas sayılı dava dosyaları için ek kararın incelenmesinde;

Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince, miktar veya değeri her paydaş için 554.00,00 TL'yi geçmeyen davalara ilişkin olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararları kesin olup, bu kararlar aleyhine temyiz yoluna başvurulamaz.

Birleştirilen 2023/49 Esas, 2023/256 Esas sayılı dava dosyasında hükmedilen ecrimisil bedeli ile 2023/46 Esas, 2023/47 Esas, 2023/48 Esas, 2023/50 E, 2023/51 Esas, 2023/52, 2023/53 Esas, 2023/430 Esas, 2023/463 Esas sayılı dava dosyalarında hükmedilen bedellerin Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 554.000,00 TL’nin altında kaldığından yukarıda açıklanan dava dosylarında hükmedilen bedeller yönünden davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar verilen 04.03.2025 tarihli ek kararın onanmasına karar verilmiştir.

B)Asıl davada davacı- birleştirilen davalarda davalı idare vekilinin asıl davada hükmedilen kamulaştırma bedeli ile birleştirilen 2023/49 Esas, 2025/256 Esas sayılı dosyalarında hükmedilen kamulaştırmasız el atmaya dayanan tazminat talebi için ek kararın incelenmesinde;

Asıl dava dosya içeriğine göre Bölge Adliye Mahkemesince dava miktarı dikkate alınarak temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar verilmiş ise de 15.04.2022 tarihli ve 31810 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 24.02.2022 tarihli ve 2021/34 Esas, 2022/21 Karar sayılı kararı ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 341 inci maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinin “kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkin davalar” yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiği gözetildiğinde;

temyiz yoluna başvurulabilen kararları düzenleyen 6100 sayılı Kanun'un 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi için de aynı hususun uygulanması gerektiğinden temyiz incelemesine konu edilen kararın miktar itibarıyla kesinlik sınırına bakılmaksızın temyizinin olanaklı bulunduğu kabul edilmelidir.

Birleştirilen 2023/49 Esas, 2025/256 Esas sayılı dosyalarda ise hükmedilen kamulaştırmasız el atmaya dayanan tazminat bedeli Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 554.000,00 TL’nin altında kalmadığından temyizinin olanaklı bulunduğu kabul edilmelidir.

Bu durumda, temyiz dilekçesinin miktardan reddine ilişkin ek kararın asıl dava ile birleştirilen 2023/49 Esas, 2025/256 Esas sayılı dosyalarda hükmedilen kamulaştırmasız el atmaya dayanan tazminat bedeli için hatalı olduğu anlaşılmakla; Bölge Adliye Mahkemesi ek kararının ortadan kaldırılması gerekir.

Asıl davada davacı - birleştirilen davalarda davalı idare vekilinin, asıl davada hükmedilen kamulaştırma bedeli ile birleştirilen 2023/49 Esas, 2025/256 Esas sayılı dava dosyalarında davasında hükmedilen kamulaştırmasız el atmaya dayanan tazminat talebi için gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ..., .. Mahallesi 22 65... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep ve dava etmiştir.

2. Birleştirilen davalarda davacılar vekilleri dava dilekçelerinde özetle; .. ili, ..., .. Mahallesi 22 65... parsel sayılı taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırmasız el atılması nedeniyle taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Birleştirilen davalarda davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı- birleştirilen davalarda davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asıl davada davacı - birleştirilen davalarda davalı idare vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza yüksek bedel belirlendiğini, bilirkişi raporunun hatalı veriler içerdiğini, vekâlet ücreti ve harç hesaplamasının yanlış olduğunu, emsal seçiminin ve mukayesesinin hatalı olduğunu ve faiz hükmünün Anayasa Mahkemesince iptal edildiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu taşınmazın arsa vasfında olduğu, yerel mahkemece kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre kamulaştırma bedelinin belirlenmesinde asıl dava dosyası için belirlenen belirlenen kamulaştırma bedelinde, birleştirilen dava dosyaları için belirlenen el atma tazminatı miktarında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek Tokat 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/172 Esas, 2024/411 Karar sayılı kararında birleştirilen davaların davalısı vekilinin ecrimisil tazminatı yönünden istinaf başvurusunun usulden reddine, tazminat talebi yönünden esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı - birleştirilen davalarda davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl davada davacı - birleştirilen davalarda davalı idare vekili vekili temyiz dilekçesinde özetle; asıl davadan feragat ettiklerini, birleştirilen davalarda ise dava konusu taşınmazın imar değişikliği ile otel alanına dönüştürüldüğünden davaların konusuz kalmasından dolayı karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre idare vekilinin birleştirilen 2023/49 Esas, 2025/256 Esas sayılı dava dosyalarında hükmedilen kamulaştırmasız el atmaya dayanan tazminat bedeli yönünden ileri sürülen temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Asıl davada davacı idare vekilinin asıl davaya ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; asıl davada davacı idare tarafından davalı ...'e karşı kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tesciline ilişkin dava açıldığı, temyiz aşamasında davacı idare vekili tarafından sunulan dilekçe ile davadan feragat ettiği açıkça, kayıtsız ve şartsız olarak bildirdiği anlaşılmıştır.

4. 7251 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 29 uncu maddesiyle 6100 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesine eklenen üçüncü fıkrasına göre feragatin, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılması hâlinde, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat hususunda karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir. Buna göre temyiz incelemesi aşamasında ortaya çıkan asıl davaya ilişkin feragat hususunda Mahkemece ek karar verilmesi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Birleştirilen 2023/49 Esas, 2023/256 Esas sayılı dava dosyalarında hükmedilen ecrimisil bedeli ile 2023/46 Esas, 2023/47 Esas, 2023/48 Esas, 2023/50 Esas, 2023/51 Esas, 2023/52, 2023/53 Esas, 2023/430 Esas, 2023/463 Esas sayılı dava dosyaları için Bölge Adliye Mahkemesinin 04.03.2025 tarihli ek kararın ONANMASINA,

2. Asıl davada hükmedilen kamulaştırma bedeli ile birleştirilen 2023/49 Esas, 2025/256 Esas sayılı dava dosyalarında hükmedilen kamulaştırmasız el atmaya dayanan tazminat talebi için Bölge Adliye Mahkemesinin 27.06.2025 tarihli ek kararın ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. Birleştirilen davalarda davalı idare vekilinin tüm, asıl davada davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE;

4.Asıl davada davacı idare vekilinin itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

5. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Asıl davada davacı - birleştirilen davalarda davalı idareden peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,