Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4117 K.2025/18602

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsiline ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince temlik eden davacı ... ... yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle asıl ve birleştirilen davaların reddine, temlik alan davacı ... yönünden asıl davada davalı ... hakkında açılan davanın esastan reddine, asıl davada davalı ... ile birleştirilen davada davalı idareler hakkında açılan davaların aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın temlik alan davacı ... vekili ile temlik eden ... ... vekili asli müdahil olma istemi reddedilen Avukat ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı temlik alan davacı ... ile temlik eden davacı ... ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacı ... ... vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 95 87... parsel sayılı taşınmazların ... ile ... tarafından müşterek gerçekleştirilen imar uygulaması ile yol güzergahı üzerinde bırakıldığını ve halen de fiilen yol olarak kullanıldığını belirterek, haksız olarak yapılan müdahalenin önlenmesini, eski hale getirilmesini ve ecrimisilin davalı ... ile .. Belediye Başkanlığından tahsilini talep etmiş iken, ıslah dilekçesi ile talep kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idarelerden tahsili olarak değiştirilmiştir.

2. Birleştirilen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 95 87... parsel sayılı taşınmazlara kamulaştırma yapılmaksızın enerji nakil hattı geçirilmek suretiyle fiilen el atıldığını belirterek irtifak hakkı karşılığının davalı ... ile .. Boğaziçi Elektrik Perakende Satış Anonim Şirketinden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza müvekkilinin fiilen el atmadığını, husumetin fiilen atan idareye yöneltilmesi gerektiğini, öncelikle husumet yönünden, dava tarihi itibarıyla süre yönünden, görev ve yetki başta olmak üzere bilumum ilk itiraz konusu unsurların ve dava şartlarının değerlendirilerek davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.

2. Asıl davada ... vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü ve zamanaşımı süresi içinde açılmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu 95 87... parsellerin geldisi olan 9381 parsel sayılı 15.733 m² yüzölçümlü taşınmazın 01.09.1971 tarihli ve ... yevmiye numaralı ifrazına dair mülga ..

Belediye Encümeninin 29.04.1972 tarihli 334 sayılı kararı ve 15.08.1972 tarihli 677 sayılı, 02.09.1972 tarihli 734 sayılı kararları gereğince 05.09.1972 tarihli ve ... yevmiye numarası ile 61 adet parselin oluştuğunu, 6.587 m²sinin ise yola terkinin yapıldığını, kroki ve tescil beyanlarında (A) ile gösterilen alan içerisinde kalan 150 m² yüzölçümüne sahip 9587 parsel sayılı taşınmaz ile 600 m² alanlı 9588 parsel sayılı taşınmazın müvekkili belediye lehine yol olarak terk edildiğini, sehven tapu idaresince ... lehine tescil edilmediğini, davacının murisi lehine mülkiyet olarak tescil edildiğini,

tapu sicilinde "İfraz haritasında gösterildiği üzere yola terk edilen mahaldir" şerhi bulunduğunu, konuya ilişkin 05.08.2008 tarihli ve .. sayılı yazı ile tapu müdürlüğüne yapılan müracaata karşılık alınan 18.08.2008 tarihli ve .. sayılı cevabi yazıda dava konusu 95 87... parsel sayılı taşınmazların yol olarak terk edilen mahal olduğunun, ... ...'in mülkiyet hakkının bulunmadığının belirtildiğini, bu nedenle dava konusu taşınmazların 03.02.19 82... .02.2005 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında yol olarak gözükmekte olup,

3194 sayılı İmar Kanunu'nun (3194 sayılı Kanun) 11 inci maddesi gereğince belediye tasarrufundaki alanlardan olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

3. Birleştirilen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

4. Birleştirilen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, davanın .. Elektrik Dağıtım Anonim Şirketine ihbar edilmesi gerektiğini, müvekkilinin perakende satış şirketi olup abonelik sözleşmelerine dayalı normal elektrik tüketim faturalarından kaynaklı uyuşmazlıkların muhatabı olduğunu, elektriğin dağıtımı nedeniyle meydana gelen ihtilaflarda muhatap olamayacağını ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile temlik eden davacı ... ... yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle asıl ve birleştirilen davaların reddine, temlik alan davacı ... yönünden asıl davada davalı ... hakkında açılan davanın esastan reddine, asıl davada davalı ... ile birleştirilen davada davalı idareler hakkında açılan davaların aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde temlik alan davacı ... vekili ile temlik eden ... ... vekili asli müdahil olma istemi reddedilen Avukat ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Temlik alan davacı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların yetkisi bulunmayan ve vekil olduğu iddia edilen ... tarafından bağışlandığını, adı geçenin vekaletnamesi bulunmadığından bu bağışın geçersiz olduğunu, dava konusu taşınmazlara bedel ödenmeden el atıldığının sabit olması nedeniyle davalarının kabulünün gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Temlik eden ... ... vekili asli müdahil olma istemi reddedilen Avukat ... istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın davacı ... ... tarafından ...'a şartlı olarak temlik edildiğini, temlik alacaklısının başlangıçta kabul ettiği şarta uymaması nedeniyle müvekilinin de haklı olarak temlik işleminin tabi olduğu şartın ihlalinden kaynaklanan zararın belirlenmesi ve temlikten temlik tutarından tenzili için Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesine 2021/13 Esas sayılı zararın tespiti davasını açtığını, temlik sebebiyle İlk Derece Mahkemesi tarafından dava dışına çıkarılan müvekkilinin kendisinin açtığı davaya bu kez asli müdahil olarak iştirak ettiğini,

bu işlemlerin hiçbirinin usule uygun olmadığını, asli müdahil olarak katılmak hususunda müvekkilinin hukuki yararının bulunduğunu, buna karşın müvekkilinin asli müdahil olarak davaya katılma talebinin yasal bir nedeni olmadan reddedildiğini, oysa temlik alan ...'ın imzaladığı temlik sözleşmesinde vekil sıfatıyla kendisine ödenecek olan vekalet ücretinin sorumluluğunu üstlendiğini, bu ücret alacağının rüçhanlı alacak olduğunu, bu sebeple asli müdahil olma taleplerinin reddedilmesinin haksız olduğunu,

davanın esası yönünden ise kamulaştırması el atma davası niteliğinde olup müvekkilinin maliki olduğu tapu sicil kayıtlarıyla sabit olan taşınmazlara el atılması nedeniyle dava açma hakkının bulunduğunu, davanın hukuka aykırı olarak reddine karar verildiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... (...)'in davacı ...'in annesi olduğunun nüfus kaydından anlaşıldığı, ...'ın vekil olduğuna dair vekaletnamenin idare tarafından gönderilemediği, adı geçenin yetkisiz kişi olduğu ve yapılan bağış işleminin geçersiz olduğu ileri sürülmüşse de bu savunmaya itibar edilemeyeceği, zira ...

Emlak ve İstimlak Müdürlüğünden gelen 28.06.2021 tarihli cevabi yazıda, 9381 parsel sayılı 21.550 m² yüzölçümüne sahip taşınmazın ..

Belediye Encümeninin 29.04.1972 tarihli 334 sayılı kararı, 15.08.1972 tarihli 677 sayılı ve 02.09.1972 tarihli 734 sayılı encümen kararlarına istinaden ... ... vekili olan ... tarafından 05.09.1972 tarihinde şahitler ile birlikte verilen ifraz ve yola terk talepnamesine istinaden kadastroca yapılan 05.09.1972 tarihli ve 12324 fen kayıt numarası ile yapılan ifraz sonucunda krokide 6.587 m²lik kısmın yola terkini, kalan kısmın da 61 parçaya ifrazının yapıldığının bildirildiği,

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 2 nci maddesine göre herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorunda olduğunu, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeninin korumayacağı, 9587 parsel sayılı 150 m² yüzölçümüne sahip taşınmaz ile 9588 parsel sayılı 600 m² yüzölçümüne sahip taşınmazın 03.02.19 82... .02.2005 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yol olarak göründüğü, 3194 sayılı Kanun'un 11 nci maddesi gereğince belediyenin hüküm ve tasarrufu altındaki alanlardan olduğunun dosyadaki cevap yazılarından anlaşıldığı,

tapu sicilinde ... ...'in mülkiyet hakkının bulunmaması gerektiği halde ..

Tapu Sicil Müdürlüğünün 31.01.2008 tarihli yazısından sehven adına temin edildiği anlaşılan, dava konusu 95 87... parsel sayılı taşınmazlara ait tapu senetlerinin müracaat edilerek iptal ettirilmesi ve iade edilmesi gerektiğinin 12.12.2013 tarihki ve 1743 sayılı yazı ile ... ...'e ve vekiline tebliğ edildiği, buna göre davacı ...'in bu taşınmazda hak sahibi olmadığı halde sehven adına tapu düzenlenmesi nedeniyle halen malik göründüğü, Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/13 Esas sayılı dosyası incelendiğinde davacının ... ve davalının ... olduğu, davanın sözleşmeden kaynaklanan tazminat davası olduğu,

İlk Derece Mahkemesince önce eldeki dosya ile birleştirme kararı verildiği, daha sonra ise tefrik kararının verildiği, birleştirilen davanın 01.07.2019 tarihinde davacı ... tarafından ... ve ... aleyhine açılan kamulaştırmasız el koymadan kaynaklanan tazminat davası olduğu, bu davanın asıl dava ile birleştirilmesine karar verildiği, bu dava temlik sözleşmesinden sonra açıldığından bu dosya yönünden temlikin söz konusu olmadığı, davacı ... vekilinin asıl davaya asli müdahil olarak katılmak istediği halde talebinin İlk Derece Mahkemesince reddedildiği, kararın usul ve yasaya uygun olduğu,

zira davacı vekilinin isteminin ayrı bir dava konusu olabilecek nitelikte olduğu, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle temlik alan davacı ... vekili ile temlik eden ... ... vekili asli müdahil olma istemi reddedilen Avukat ...'ın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde temlik alan davacı ... ile temlik eden davacı ... ... vekillerinin temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Temlik alan davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2. Temlik eden davacı ... ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu taşınmazların maliki olduğunu, davalı idarenin bu taşınmazları mülkiyet hakkının ihlali sonucunu doğuracak şekilde imar yolunda bırakmak suretiyle mülkiyet hakkının içini boşalttığını, mülkiyetin davalı idareye geçtiği gerekçelerinin 4721 sayılı Kanun'un 2 nci maddesindeki iyiniyet kuralı ile bağdaşmadığı gibi tapu sicilindeki taşınmaz devri işlemlerinin çok sıkı şekil şartlarına tabi olduğu gerçeği ile de örtüşmediğini, davalı idarenin bu davada ileri sürdüğü gerekçeleri tapu kaydının düzeltilmesi davası açarak ileri sürmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu maliki ve alacağı temlik alan ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temlik alan davacı ... ile temlik eden davacı ... ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,