Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4636 K.2025/6863

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Sındırgı Sulh Hukuk Mahkemesinin 19.11.2024 Tarihli ve 2024/615 Esas, 2024/801 Karar Sayılı Kararı ...'ın son yerleşim yerinin İzmir olduğu, şahsı tanıyan kişilerin de İzmir'de yaşıyor olduğu ve .... İlçe Nüfus Müdürlüğü'nün yazmış olduğu yazıda ...'ın 2000 yılından sonraki tarihlerde İzmir'de vefat ettiğinin bildirilmesi üzerine hakkında gaiplik kararı verilmesi talep edilen ...'ın bilinen son yerleşim yerinin İzmir ili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İzmir 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 11.02.2025 Tarihli ve 2025/66 Esas, 2025/163 Karar Sayılı Kararı Somut olayda adres kayıt sisteminde yapılan araştırmada ...'ın adres kaydının bulunmadığı, nüfusa kayıtlı olduğu yerin ise Sındırgı/ Balıkesir olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 32 nci maddesi uyarınca gaipliğe karar verilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Gaiplik kararı” başlıklı 32 nci maddesi şöyledir: “Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamayan bir kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık varsa, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu üzerine mahkeme bu kişinin gaipliğine karar verebilir. Yetkili mahkeme, kişinin Türkiye'deki son yerleşim yeri; eğer Türkiye'de hiç yerleşmemişse nüfus sicilinde kayıtlı olduğu yer; böyle bir kayıt da yoksa anasının veya babasının kayıtlı bulunduğu yer mahkemesidir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından gaipliği istenilenin nüfus kaydındaki yerleşim yeri adresinin ve adres kayıt sisteminde kayıtlı adresinin bulunmadığı, nüfusa kayıtlı olduğu yerin ise Sındırga/Balıkesir olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın, Sındırgı Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR