Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4654 K.2025/13993

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 23 üncü maddesi uyarınca geri alım istemli davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların İstanbul ili, ..., ... Mahallesi, ... Mevkii, 165

pafta, eski 7 04... ada 33 parselde kayıtlı taşınmazın malikleri iken 15.10.1974 onaylı

Mevzii İmar Planında, 20.02.1975 onaylı ve 27.07.1984 onaylı tadilat planlarında park alanı olarak

ayrıldığını ve bedelsiz olarak terk işleminin 1982 yılında belediye tarafından yaptırıldığını, 1982 yılında

bedelsiz terk işlemi ile hukuki olarak el atılan alanın söz konusu tarihten bu tarihe kadar imar

uygulamaları çerçevesinde bir işleme tabi tutulmadığını belirterek 1974 yılı İmar Planları doğrultusunda park alanı olarak

kopartılan, 1982 yılında bedelsiz terk işlemi ile ... Başkanlığı uhdesine geçirilen, ancak aradan 37

yıl geçmiş olmasına rağmen bugüne kadar fiili olarak park haline getirilmeyen, bulunduğu alan

itibarıyla park olarak kullanılmasının da mümkün bulunmadığı alana ait tapu kaydının iptali ile

davacılar adına hisseleri oranında tesciline karar verilmesi talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın mer’i planda ana taşınmazın ayrık nizam konut alanı ve kısmen de taşkın önlemli alanda kaldığını, güncel tapu sisteminde yapılan incelemede bazı davacıların isimlerine rastlanmadığını, kamuya özgülenen ve maliklerin rızası ile terki 1982 yılında tamamlanan bir alanda kamulaştırmasız el atma bulunmadığını, kamulaştırma işleminin rızai terk yolu ile gerçekleştiğini, dolayısı ile 2942 sayılı Kanun'un 23 üncü madde şartlarının da gerçekleşmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelsiz terk ile ... alan olarak hukuken el atılan taşınmazda amacına uygun hiçbir işlem yapılmadığından 2942 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesi kapsamında geri alma haklarının doğduğunu ve davanın reddinin mülkiyet hakkının ihlali olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; vekâlet ücretinin nispi hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2942 sayılı Kanun'un 35 inci maddesinde, "İmar mevzuatı gereğince düzenlemeye tabi tutulan parsellerden düzenleme ortaklık payı karşılığı olarak bir defaya mahsus alınan yol, ... saha ve bunun gibi kamu hizmet ve tesislerine ayrılan yerlerde özel parselasyon sonunda malikinin muvafakati bulunan yerler için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamaz ve karşılığı istenemez" hükmü düzenlenmiş olup bedelsiz terk edilen taşınmazın terk amacına uygun olarak kullanılmaması halinde,

Anayasa'nın 35 inci maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlali kabul edilerek malikince bedel istenebileceği şeklinde istisna getirilmiş ise de somut uyuşmazlıkta; ...

Sicil Müdürlüğünce düzenlenen resmî senet içeriğine göre kayıtsız şartsız yapılan hibe işlemi nedeni ile ve halihazırda fiilen amaca aykırı bir özgüleme ve fiili kullanım olmadığı da gözetildiğinde davanın reddine ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca maktu vekâlet ücreti takdirine yönelik Mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırılan dava konusu taşınmaza ilişkin olarak davacıların geri alım hakkının bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,