Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4796 K.2025/6806

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İzmir 14. Sulh Hukuk Mahkemesinin 21.05.2009 Tarihli ve 2009/1122 Esas, 2009/1072 Karar Sayılı Kararı Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 407 nci maddesi gereğince kısıtlanmış ve annesi ...'in velayeti altında bırakılmıştır. Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 11.09.2007 tarihli ve 366 sayılı kararı ile 14. Sulh Hukuk Mahkemesinin Ahkam-ı Şahsiye davalarına bakmak üzere yetkilendirilmesi sebebi ile dosya İzmir 9. Sulh Hukuk Mahkemesine devredilerek İzmir 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 06.09.2016 tarihli ve 2016/1742 Esas, 2016/1749 Karar sayılı kararı ile vesayetin devamına karar verilmiştir.

B.İzmir 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 12.12.2016 Tarihli ve 2016/1742 Esas, 2016/1749 Karar Sayılı ek Kararı; Kısıtlı ...'in vasisi olan ... yerleşim yerinin ... Mahallesi, .... Sokak, No:... .../ Denizli olarak değiştirilmesini talep edilmesi üzerine; kısıtlının ... Mahallesi, ....Sokak, No:.... Merkezefendi/Denizli adresinde ikamet ettiği anlaşıldığından ikamet değişikliğine izin verilmesine, bundan sonraki işlemlerin Denizli Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından yürütülmesi gerektiğinden dosyanın Denizli Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

C. Denizli 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 28.02.2017 Tarihli ve 2017/279 Esas, 2017/219 Karar Sayılı Kararı Somut olayda İzmir 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/1742 Esas, 2016/1749 Karar sayılı ve 12.12.2016 tarihli ek kararı ile kısıtlı ...'in vasisi olan ... yerleşim yerinin ... Mahallesi, ... Sokak, No:... .../Denizli olarak değiştirilmesi talep edildiğinden kısıtlının yerleşim yeri ... Mah..... Sokak No:... .../ Denizli adresi olduğundan, yerleşim yeri değişikliği kararının ve mahkemenin yetkili olduğunun kabulüne karar verilmiştir.

D.İzmir 14. Sulh Hukuk Mahkemesinin 13.01.2015 Tarihli ve 2009/1122 Esas, 2009/1072 Karar Sayılı Kararı Dosya kapsamına göre; ... ... Devlet Hastanesine ait 25.3.2008 tarihli ve 1853 sayılı raporunda ağır düzeyde mental retardasyon tanısı konulan ...'in kısıtlanmasına ve annesi ...'in velayeti altında bırakılmasına karar verildiği, veli ...'in 28.12.2023 tarihinde vefat ettiği, yapılan emniyet araştırmasına verilen cevabi yazı ile kısıtlıya vasi adayının bakım gözettiğinin, aralarında çatışma bulunmadığının bildirildiği görülmekle vefat eden vasi ...'in vasiliğin sonlandırılmasına, kısıtlıya kardeşi ...'in vasi olarak atanmasına karar verilmiştir.

E. Denizli 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 04.10.2024Tarihli ve 2017/279 Esas, 2017/219 Karar Sayılı ek Kararında;

Vasi ... 12.09.2024 havale tarihli dilekçesi ile kısıtlı ...'in yerleşim yeri adresinin İzmir olduğundan yerleşim yeri adres değişikliği talebinde bulunduğu, UYAP üzerinden yapılan sorgulama kısıtlının adresinin ".... Mahallesi, ... Sokak No:....../İzmir" olduğuna dair UYAP çıktısının dosya arasına alındığı, adres kayıt sisteminde yazılı adresin adi karine niteliğinde olup aksinin iddia ve ispat edilebileceği, Türk Medeni Kanunu'nun 411 nci maddesine göre vesayet işlerinde kısıtlının yerleşim yeri adresindeki vesayet mahkemesinin kesin yetkili mahkeme olduğunun hüküm altına alındığı, huzurdaki davada yetkili mahkemenin İzmir Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

F.İzmir 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 25.12.2024 Tarihli ve 2024/2295 Esas, 2024/2346 Karar Sayılı Kararı Somut olayda; kısıtlı veya vasisi tarafından yapılan yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine dair bir talep olmadığı, talep olsa dahi bu talebin öncelikle vesayet makamı tarafından değerlendirilerek ikamet değişikliği talebi hakkında bir karar verildikten sonra gerekirse yetkisizlik kararı verilmesi gerektiği hususları gözetilmeden Denizli 2. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından doğrudan yetkisizlik kararı verilerek dosyanın mahkememize gönderilmesi usul ve kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 407 nci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 inci ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir: “Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

4. 4721 sayılı Kanun'un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir: “Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”

C. Değerlendirme

Kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi için vesayet makamı olan Denizli 2.Sulh Hukuk Mahkemesince vasinin talebi üzerine 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı bulunduğuna göre vesayet dosyasının takibi ile İzmir 12. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

III. KARAR