Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/48 K.2025/13548

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ile ecrimisil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ile davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Samsun ili, ..., Mahallesi 4 20... parsel sayılı davacının hissedarı olduğu taşınmazın davalı idare tarafından imar planında "okul alanı " olarak ayrılması suretiyle kamulaştırma yapılmadan taşınmaza hukuken el atıldığını, davacının mülkiyet hakkının kısıtlandığını belirterek taşınmaz bedeli ile aynı taşınmaz üzerinde yol geçirilmek suretiyle fiili el atıldığını belirterek belirlenecek tazminat ve ecrimisil bedelinin davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekilleri cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükmedilen tazminat miktarının zararlarını karşılamadığını, yine uygulanan faiz oranını çok düşük olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... tarafından yürütülen nazım ve uygulama imar planı çalışmalarının devam ettiğini, davanın bu nedenle reddi gerektiğini, davalı idareye husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu taşınmaza fiili el atma söz konusu olmadığı gibi davacının kullanım hakkını etkileyecek hukuki el atmadan da söz edilemeyeceğini, bilirkişi raporunun usul ve kanuna aykırı olup hükme esas alınamayacağını, rapora karşı itirazları karşılanmadan karar verildiğini, hüküm altına alınan tazminat miktarının fahiş olduğunu, davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, zamanaşımına uğradığını, uygulanan faizin ve faiz başlangıç tarihinin kabulünün mümkün olmadığını, aleyhe vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın bedelinin yüksek belirlendiğini, davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davalı idareye husumet yöneltilemeyeceğini, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, faizin başlangıç tarihi ile faiz oranlarının kabulünün mümkün olmadığını belirterek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın imar planında okul alanına tahsis edildiği, ancak taşınmaza fiilen el atılmadığı, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının kesinleştiği tarihten itibaren 5 yıl içinde tahsis edilme amacına uygun olarak kamulaştırılmaması halinde, malikin mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlanacağından taşınmaz bedelinin ödenmesi gerektiği, buna göre davaya konu taşınmaza hukuken el atılmış olmakla, davalı idareye husumet yöneltilerek işin esasına girilip emsal karşılaştırması yapılması suretiyle değer biçilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ile davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

3.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekili ile davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Davacı vekili tarafından belirsiz alacak davası olarak davanın açıldığı ve dava konusu taşınmazın yapılan imar uygulaması ile okul alanı olarak ayrılması nedeni ile kamulaştırmasız el atma tazminatı talep edildiği, aynı zamanda taşınmaza yol yapılmak suretiyle fiilen el atıldığından ecrimisil bedeli talep edilmiştir.

5. Davacı vekili 21.11.2023 tarihli ek rapora göre bedel arttırım dilekçesi vererek, okul alanı olan bölüm için 4.114.473,86 TL nin Milli Eğitim Bakanlığından, 360.778,22 TL nin ise yol alanı olan bölüm yönünden davalı ... Başkanlığından tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 24.03.2024 tarihli ek rapora göre okul alanı olan bölüm için 4.257.701,19 TL, yolda kalan kısım için 217.550,88 TL ye, ecrimisil talebini ise 32.064,40 TL'ye yükseltmiştir.

6. Yargılamaya hâkim ilkelerden olan “taleple bağlılık ilkesi” 6100 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır ve ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Hakim taleple bağlı olduğu gibi talepten daha azına hükmedecekse bile gerekçesinde bunu açıklamak zorundadır.

7. Mahkemece, dosya içerisinde hangi rapor hükme esas alındığı belirtilmeden davanın kabulüne karar verilmiş olup talep edilen bedeller ile mahkemece kabul edilen bedeller uyuşmadığı gibi talepten daha azına hükmedildiği ve bunun gerekçesinin de açıklanmadığı açıktır. Buna göre, mahkemece, kendi içinde tutarlı, maddi olaya ve talebe uygun, denetime elverişli gerekçeli karar oluşturulmak gerekirken, Anayasa ile 6100 sayılı Kanun'un 2 97... inci maddelerine aykırı şekilde,hükümde tereddüt yaratacak şekilde karar yazılması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir. 8. Davacı idare harçtan muaf olduğu hâlde, aleyhine harca hükmedilmesi de doğru görülmemiştir.

VI. KARAR