Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4834 K.2025/8257

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A.İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesinin 05.03.2024 Tarihli ve 2023/563 Esas, 2024/236 Karar Sayılı Kararı Somut olayda; iptale konu işlem Diyarbakır/Bismil SGM tarafından gerçekleştirildiği, kurum işleminin iptali davalarında kesin yetki söz konusu olmamakla birlikte yetki itirazı söz konusu olduğunda bu itirazın ilk itiraz olarak değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Diyarbakır 7. İş Mahkemesinin 07.06.2024 Tarihli ve 2024/260 Esas, 2024/285 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda; iptale konu işlemin ...SGM tarafından yapıldığı görüldüğü, dava konusu bağkurluluğun tespiti talepli davada kesin yetki söz konusu olmadığı İstanbul Anadolu 21. İş mahkemesinin 2023/563 Esas sayılı dosyası üzerinden açılan davada davalı kurum vekili tarafından yetkili mahkeme Diyarbakır İş Mahkemeleri gösterilmiş ve mahkemece kurum vekilinin talebi doğrultusunda yetkisizlik kararı verildiği, diğer yandan davalı tarafından usulüne uygun olmayan yetki itirazında bulunulması halinde davanın açıldığı mahkeme yetkili hale geldiği,

nitekim eldeki davada davacının çalıştığı ve kurum işleminin yapıldığı yerin Bismil olmasına rağmen yetkili olmayan mahkememizin yetkili olarak gösterildiği anlaşıldığı, bu nedenle eldeki davada kesin yetki kuralının bulunmadığı, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerektiği, yetki itirazında bulunan tarafın, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirmesi gerektiği, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkemenin yetkili hâle geleceği gerekçesi ile karşı yetkisizliğine dair hüküm tesis edilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (7036 sayılı Kanun) uyarınca kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukukî dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.”

C. Değerlendirme

Somut olayda, yetkili mahkeme, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının merkezinin bulunduğu Ankara Mahkemeleri veya davacının işlemlerini yürüten şubenin bulunduğu yer mahkemeleridir. Dolayısı ile birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, İstanbul ilinde davacının dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmişse de davalının cevap dilekçesinde yetkisiz olan Diyarbakır İş Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirttiği, davalının usulüne uygun yetki itirazında bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı yer olan İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR