Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4872 K.2025/18490

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin .. ili, .. ilçesi, .. köyü 3516, 3137, 2765, 27 66... parsel sayılı taşınmazların tamamının maliki olduğunu, söz konusu taşınmazların .. .. tabiatı koruma alanı, Ramsar alanı ve birinci derecede doğal sit alanı içerisinde kaldığını, araziler mevsim koşulları ve yağışa bağlı olarak Eylül-Ekim aylarında sular altında kaldığını, uzun süre ...

Sazlığı suları altında kalan müvekkilinin arazilerinde toprak işlenmesinin geciktiğini ve toprağın yapısının bozulduğunu, toprağın çoraklaştığını, müvekkile ait arazilerin çok verimli tarım arazisi niteliğinde olduğunu, fiilen elatılan fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000 TL bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, parsellerde meydana gelen değer kaybıyla ilgili kusur ve sorumluluğunun bulunmadığına, davalı kurum tarafından davacının davaya konu arazilerine kamulaştırmasız el atma olmadığı, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu parsellerin de içerisinde bulunduğu ...

Sazlığı Milli Parkındaki su ile ilgili faaliyetleri DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yürüttüğünü, bu durumda davanın görüldüğü dönemde yerel mahkeme tarafından DSİ Genel Müdürlüğüne bir müzekkere yazılarak buraya ne zaman dışarıdan su verilmeye başlandığının, kuşaklama kanalının kapatıldığı iddiasının doğru olup olmadığının, kapatıldı ise hangi amaçla ve hangi noktalardan kapatıldığının, soysallı ve çayırözü pınarlarının akış yönünün değiştirilip değiştirilmediğinin,

değiştirildi ise hangi amaçla değiştirildiğinin ve bu faaliyetlerin ne zaman yapıldığının ve yine bu faaliyetlerden dolayı tarımın etkilenip etkilenmediğinin öğrenilmesi ve ona göre karar verilmesinin daha doğru ve yerinde olacağını, fakat mahkeme tarafından bu hususlara dikkat edilmeden karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının usulden bozulmasına, eğer usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyecek ise kararın esastan bozulmasına,

yeniden yargılama yapılarak davanın reddine, Mahkemece bu yargılamanın yapılması mümkün değilse yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın yerel mahkemeye iadesine, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi tarafından, dairemizce verilen kaldırma kararı çerçevesinde gerekli inceleme ve araştırmanın yapıldığı, kaldırma kararının gereklerinin yerine getirildiği ve taşınmazlar başında yeniden yapılan keşif neticesinde alınan bilirkişi heyeti raporuna göre; dava konusu taşınmazların, ... ..

Ramsar alanında kaldığı, Yay Gölündeki sulak alanların kurumaması amacıyla sulama barajlarından bırakılan suların dava konusu taşınmazlardaki taban suyunu artırdığı, taşınmazın dönemsel olarak sular altında kalmasına sebep olduğu ve toprakta tuzlaşmayı artırdığı, taşınmazın sular altında kaldığı dönemlerde tarım yapılmasının mümkün olmayacağı, suların çekilmesinin ise zaman alacak olması nedeniyle ekimin en erken haziran ayında yapılabileceği ve bu durumun da verim potansiyelini düşüreceği, bu sebeplerle de tarımsal faaliyetin sınırlandığı,

arazilerin ıslahının ekonomik olmayacağı anlaşılmış olmakla ve istinafa gelenin davalı olması nazara alınarak davalı tarafın istinaf sebepleri çerçevesinde ve bu sebeplerle sınırlı olarak yapılan değerlendirme neticesinde İlk Derece Mahkemesi tarafından dava konusu taşınmazlardaki davacı hisseleri göz önünde bulundurmak suretiyle verilen kısmen kabul kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, alınan rapor uyarınca bedelin davalı idareden tahsili ile dava konusu taşınmazların davacı adına olan tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,