Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/4905 K.2025/16051

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ..., .. Mahallesi 253 06... parsel sayılı taşınmazda müvekkilinin hissesi bulunduğunu, imar planı sebebi ile taşınmazdan faydalanamadığını, davalı ... Bakanlığına izafeten .. Sağlık Müdürlüğüne uzlaşma müracaatında bulunulduğunu ancak reddedildiğini, herhangi bir kamulaştırma işlemi yapılmadığını, dava konusu taşınmaza hukuki el atma sebebiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile el atma tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müvekkilinin hissesine karşılık gelen şimdilik 20.000,00 TL tazminatın ve el atma tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı idareden alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; husumetin belediyeye yöneltilmesi gerektiğini, taşınmazla ilgili yapılan imar değişikliğinde idarenin görüşüne başvurulmadığını, belediye tarafından imar planlaması yapılmadan önce veya yapıldıktan sonra idareye hiçbir şekilde bilgi verilmediğini, davacının maliki olduğu ancak imar planlarında sağlık alanı olarak gösterilmesi sebebiyle tasarrufta bulunamadığını ileri sürdüğü taşınmazının imar planlarında sağlık alanı olarak gösterilmiş olmasının tek başına bakanlıklarına karşı kamulaştırmasız el atma gerekçesiyle tazminat davası açılması için yeterli olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen taşınmazın tapusunun davacının payı oranında iptali ile davalı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; ıslahla talep edilen miktara dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, yapılan imar değişikliği ile ilgili olarak idarelerinin görüşüne başvurulmadığını, hiçbir şekilde bilgi verilmediğini, imar değişikliği ile tahsis olunan taşınmaza ihtiyaç olmadığını, yatırım planlaması da bulunmadığını, davacı bir zarara uğramışsa bundan dolayı Sağlık Bakanlığının sorumlu tutulamayacağını, idarenin işlemi ile doğan zarar bakımından uygun illiyet bağının kurulabilmesi gerektiğini, eldeki davada tazminata ilişkin unsurların eksik olduğunu,

davacı tarafça zarara uğranıldığı iddia ediliyorsa, bu hususta illiyet bağının ancak ilgili belediye ile kurulabileceğini, husumetin de belediyeye yöneltilmesi gerektiğini, davacılara ait taşınmaza müvekkili idare tarafından fiili bir el atma olmadığını belirterek resen gözetilecek sebeplerle de kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya konu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında sağlık tesis alanı olarak planlanmış olduğu, bu planın 20.02.1998 tarihinde yapıldığı, keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda taşınmazın boş bir şekilde bulunduğu, fiili el atmanın olmadığı,

uygulama imar planındaki özgüleme amacı gözetildiğinde sorumluluğun davalı idareye ait olduğunu, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli İmar Planı içerisinde arsa vasfında olması nedeni ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal mukayesesi yöntemi ile taşınmazların değerinin tespiti yoluna gidilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, dava tarihi olan 12.05.2022 tarihi itibarı ile belirlenen 3.204,89 TL/m² birim bedelinin uygun olduğu, bu birim fiyat üzerinden davacıların, tapu kaydı ve veraset ilamındaki miras payları oranında kamulaştırmasız el atma tazminatının hesaplanmasının doğru olduğu,

her ne kadar yukarıda açıklandığı üzere hukuken el atılan taşınmaz bedelinin tahsiline yönelik açılan eldeki davada maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekir ise de bu hususun istinaf sebebi olarak ileri sürülmediği, anılan yanlışlığın resen gözetilmesi gereken kamu düzenine ilişkin sebeplerden de olmadığı gözetilerek davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,