Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/5132 K.2025/14305

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan geçici irtifak ve mülkiyet kamulaştırma bedelinin tespiti ve Kamulaştırılan taşınmazın bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Samsun ili, ... ilçesi, ... /... Mahallesi 6 81... ve 73 parsel sayılı taşınmazların geçici irtifak ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazların vasfının hatalı belirlendiğini, davaya konu taşınmazların bedelinin yüksek belirlendiğini, hükme esas rapordaki verilerin hatalı olduğunu, yasal düzenleme ortaklık payı kesinti oranın %45 olduğunu, taşınmazın kuru tarım arazisi olduğunu, kapitalizasyon faizinin %6 olarak uygulanması gerektiğini, münavebede kullanılan ürünlerin hatalı olduğunu, davacı idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini, kararda davacı ... Müdürlüğü adına tescil hükmü kurulmadığını, takyidatların kaldırılmadığını harçlar hakkında karar verilmediğini, kamulaştırma bedeline yasal faiz işletilmesi gerektiğini, kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faizin işletilmesinin doğru olmadığını ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük hesaplandığını, kök parselin ifrazı ile oluşan 71... parsel sayılı taşınmazların tamamının kamulaştırılmasını, Mahkeme aksi kanaatte ise değer düşüklüğü hesabı yapılmasını, ifraz işlemine karşı İdare Mahkemesinde açılan iptal davasının derdest olduğunu, taşınmazların arsa vasfında kabul edilmesine rağmen geçici irtifak bedeli yönünden net gelir yöntemine göre hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, imar planında kök parselden yol geçtiği dikkate alınarak ifrazen oluşan parsellerden düzenleme ortaklık payı düşülmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davaya konu taşınmazların arsa olmasına göre, yerel mahkemece 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi gereği kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre davaya konu yerin değerinin belirlenmesine mahallinde yapılan keşfe iştirak eden bilirkişi kurulunca düzenlenen 06.05.2024 tarihli raporda emsal alınan ...

Mah. 4 35... parsel nolu taşınmazla yapılan usulüne uygun mukayese sonucuna göre ve mahkemece düzenleme ortaklık payı oranı 0,319880 uygulanmak suretiyle belirlenen mülkiyet kamulaştırma bedel miktarı ile 2023 yılı üretim verileri kullanılarak hazırlanan 06.05.2024 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda belirlenen geçici irtifak bedeli miktarında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığından davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare ve davalı ... vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dava konusu taşınmazların tapu kaydı incelendiğinde davalı ...'ın (T.C. 2...0 ) malik olduğu görülmesine rağmen, dava dışı ... (T.C. 1...0 ) vekilinin beyanı üzerine, malik hakkında herhangi bir araştırma yapılmaksızın ...'ın (T.C. 1...0 ) davalı olarak eklenerek yargılamaya devam olunduğu, ... (T.C. 2...0 ) hakkında olumlu ya da olumsuz hüküm tesis edilmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda Mahkemece dava konusu taşınmazlar ile kök parsel olan 6 81... parsel sayılı taşınmazın tedavüllü tapu kayıtları getirtilerek taşınmaz malikinin kim olduğunun tereddüte yer vermeyecek şekilde belirlenmesi, davanın ...'a (T.C. 2...0 ) yöneltilmiş olması ve ... (T.C.

1...0 ) hakkında açılmış bir dava bulunmadığı değerlendirildiğinde taraf sıfatları yönünden değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulüne, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,