Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/5285 K.2025/9561

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 19.10.2023 Tarihli ve 2022/187 Esas, 2023/1169 Karar Sayılı Kararı

... Bölge Adliye Mahkemesinin 03.09.2018 tarihi itibariyle faaliyete geçmesine ilişkin karar verildiği, istinafa konu karar da 20.10.2021 tarihinde verilmiş ise de, istinafa konu dava dosyasında birleşen 2018/350 Esas 2018/449 Karar sayılı dosyasında istinaf kanun yoluna başvuru üzerine dava dosyasının ... Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 16.05.2018 tarihli ve 2018/1246 Esas, 2018/695 Karar sayılı esastan reddine ilişkin kararında sonra yeni bir karar verildiği, 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un (5235 sayılı Kanun) Ek Madde 1 hükmü uyarınca sonra verilen kararın istinaf incelemesinin de ... Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. ... Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 21.02.2025 Tarihli ve 2024/16 Esas, 2025/512 Karar Sayılı Karar

... Bölge Adliye Mahkemesince daha önce birleşen dosyada ...

Kadastro Mahkemesince verilen görevsizlik kararına karşı istinaf incelemesi yapıldığı ve 16.05.2018 tarih 2018/1246 Esas 2018/695 Karar sayılı ilamı ile davacı vekilinin istinaf itirazlarının reddine karar verildiği, söz konusu istinaf incelemesinin esasa ilişkin olmadığı ve usule ilişkin görevsizlik kararı olduğu, Yargıtay ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki benzer uyuşmazlıklarında esasa ilişkin bulunmayan görevsizlik noktasındaki bozma ilamından sonra verilen kararlara karşı öncelikle Bölge Adliye Mahkemesince istinaf incelemesi yapılması gerektiği yönünde kararlar verildiği, ...

Bölge Mahkemesinin faaliyete geçmesinden sonra verilen kararda istinaf incelemesinin Sakarya Bölge Adliye Mahkemesince yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki kesinleşen orman tahdidine dayalı tapu iptal ve tescil ile birleşen dava ise orman kadastrosunu itiraza ilişkin davada istinaf incelemesinin yapılacağı bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21inci ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136 ncı maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

1. ... Kadastro Mahkemesinin 28.02.2018 tarih 2016/69 Esas, 2018/14 Karar sayılı kararıyla dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde yapılan orman çalışmalarının 1998 ve 2013 yıllarında ilan edilerek kesinleşmiş olduğu, dolayısıyla ilan süreleri geçirildikten sonra davanın açıldığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, kararın davacı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi 16.05.2018 tarihli ve 2018/1246 Esas, 2018/695 Karar sayılı kararı ile askı ilan süreleri geçtikten sonra açılan davalara Kadastro Mahkemelerince bakılamayacağından, Mahkemece görevsizlik kararı verilmesi doğru olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

2. Görevsizlik kararı sonrası dosyanın gönderildiği ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesince 31.07.2018 tarihli 2018/350 Esas ve 2018/449 Karar sayılı kararıyla, aralarındaki hukuki ve fiili irtibat nedeniyle bu davanın ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/173 Esas sayılı davası ile birleştirilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına, yargılamanın ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/173 Esas sayılı dosya üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.

3. ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 20.10.2021 tarihli ve 2016/173 Esas, 2021/348 Karar sayılı kararı ile esas dosya yönünden davacının davasının kabulüne, birleşen dosya yönünden ise davacının davasının hak düşürücü sürenin dolması nedeniyle reddine karar verilmiş, kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesince karşılıklı yetkisizlik kararı verilmiş, doysa yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.

4. Dosya kapsamından, istinaf incelemesine konu kararın ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.10.2021 tarihli ve 2016/173 Esas, 2021/348 Karar sayılı kararı olduğu, bu dosyada Mahkemece daha önce verilen esasa ilişkin kararların istinaf incelemesinin ... Bölge Adliye Mahkemesince yapıldığı anlaşılmaktadır. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyaların, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılacağından uyuşmazlığın ... Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 inci ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,