Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/537 K.2025/11855

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idareler vekilleri istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Antalya ili, ..., ... 8501 ada 1 parsel sayılı taşınmazda davacının hissesi mevcut olduğunu, taşınmazın Sağlık Ocağı Alanında kaldığını, kamulaştırma işlemi yapılmadığını, davacının hissesi için, fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL tutarındaki kamulaştırılmayan taşınmaz bedelinin dava tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından Antalya-Burdur-Isparta illerindeki elektrik dağıtım sistemlerinde 01.09.2036 tarihine kadar elektrik dağıtım faaliyeti göstermek üzere .... Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi adına 01.09.2006 tarih ED/874-31/691 numaralı dağıtım lisansı düzenlenmiş olduğunu, davalı idare ile .... Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi arasında 24.07.2006 tarihinde İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi imzalanmış olduğunu, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile .... Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri Anonim Şirketi arasında imzalanan 28.05.2013 tarihli Hisse Satış Sözleşmesi ile .... Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'nin hisse devri (özelleştirmesi) tamamlanmış olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazında bulunduklarını, davaya konu uyuşmazlığın Bakanlığın söz konusu taşınmazı kamulaştırmamasından değil, 3194 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi gereği imar planının yürürlüğü ve uygulamasındaki sakatlıktan doğmakta olduğunu, Belediyece dava konusu taşınmazın “Sağlık Ocağı” olarak tahsis edilme işleminin 3194 sayılı Kanun'un 10 ncu maddesinde belirtilen şartları taşımadığından ve taşınmazın imar planında hangi tarihte planlandığı, hangi tarihte onaylandığı konusunda bilgilendirilmeden, yapılacak yatırımlar için görüşü ve ihtiyacı konusunda başvuruda bulunulmadan yapılan tahsis işleminin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaza fiili el atmanın söz konusu olmadığını, davanın yargı yolu yönünden reddinin gerektiğini, husumetin ilgili yerlere yöneltilmesini ve husumetin müvekkillerine yöneltilmesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının reddedilmesinin hatalı olduğunu, m² birim fiyatının yüksek belirlendiğini, emsal taşınmazın emsal niteliği taşımadığını, emsal satışın özel satış olması nedeniyle raporun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın süre ve husumetten reddi gerektiğini, davacının tazminat talebi söz konusu olduğundan 3194 sayılı Kanun'un uygulamasından doğan uyuşmazlık nedeniyle husumetin imar planını yapan belediyeye yöneltilmesi ve idari yargı kolunda tam yargı davası olarak ikame edilmesi gerektiğini, düzenleme ortaklık payı ile oluşturulan kısımda özel mülkiyet hakkının kalkarak bu kısmın mülkiyetinin idareye geçmesi gerektiğinden bu şekilde oluşmuş taşınmazların kamulaştırılmasından bahsedilemeyeceğinden bu taşınmazların kamulaştırmasız el atmaya konu edilemeyeceğini,

bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu gibi m² birim fiyatının yüksek belirlendiğini belirterek İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasını ve süresinden sonra verdiği dilekçe ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin hatalı belirlendiğini bu hususun resen gözetilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması suretiyle dava tarihi olan (01.06.2022) itibarı taşınmazın m² birim fiyatının 17.910,49TL/m² olarak hesaplanmasında, davanın kamulaştırmasız el atmaya yönelik tazminat istemi olması nedeniyle, değerlendirmenin davanın açılış tarihine göre yapılıp, faize de dava tarihi itibarıyla hükmedilmesinde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı,

davanın kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkin olması nedeniyle davalıların yargılama gideri ve vekâlet ücreti yönünden sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik olmadığı, ancak dava konusu taşınmazda bulunan davacılar payının iptal ve davalı idare adına tesciline karar verilmesi gerekirken yazılı şeklinde infazda tereddüt oluşturacak şekilde tescil hükmü kurulması ve taşınmaza ...

Genel Müdürlüğü tarafından fiilen el atılmış olması ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 28.09.2023 tarihli ve 2023/7138 Esas, 2023/8034 Karar sayılı kararı gözetildiğinde, 7421 Sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a Ek 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının eldeki dava yönünden uygulanmasının mümkün olmadığı halde İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda maktu karar harcına hükmedilmesi doğru görülmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş ayrıca, maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi yönünde resen inceleme yapılarak karar verilmemesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (610 sayılı Kanun'un) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin davalıya payı oranında ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Eldeki dosya kapsamına göre; davalı ... vekili tarafından sunulan istinaf dilekçesi incelendiğinde nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğuna yönelik açıkça bir itirazda bulunulmadığı anlaşıldığından ve vekâlet ücretine ilişkin hükmün de kamu düzenine ilişkin olmadığı gözetildiğinde, istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürülmeyen bu hususun temyiz yolunda ileri sürülmesi halinde incelenmesi mümkün olmadığından davalı idare vekilinin bu yöndeki temyiz talebi ile ilgili olarak değerlendirme yapılamayacağı anlaşılmaktadır.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,