Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/5401 K.2025/10474

Taraflar arasındaki müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirme davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar dava dilekçesinde; Balıkesir ili, Marmara ilçesi, ... Mahallesi 2059 parselde kayıtlı taşınmazda bulunan binanın birinci bodrum katının belediye ve tapunun onaylı projelerine aykırı olduğunu, projeye aykırı yapının düzeltilmesi için tüm kat maliklerinin masraflara katılması gerektiğini, bu sebeple taşınmaz üzerindeki projeye aykırılığın tespitini, projeye uygun hale getirilmesi için ne kadar masraf yapılması gerektiğinin belirlenmesini, herbir kat malikine bu masraflara hangi oranda katılacağının belirlenmesini ve binanın projeye uygun hale getirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin 30.06.2017 tarihli ve 2013/54 Esas, 201753 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresinde davalılar tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 17.02.2020 tarihli ve 2020/23 Esas, 2023/239 Karar sayılı ilamıyla;

mahkemece taleple bağlılık ilkesine aykırı şekilde avans toplama yetkisinin verilmesinin ve davalı tarafa kararın kesinleşmesinden itibaren süre verilmesi gerektiğinin düşünülmemiş olmasının doğru görülmediği gibi somut olayda mahkemece, öncelikle ve özellikle merdivenin kırılacak kısmı, olması gereken kapı gibi eksik görülen hususların proje ve vaziyet planı üzerinde olması gereken hali ile mevcut halini farklı renk veya şekil ile gösterir m²'lerinin ve nasıl eski hale getirileceklerinin de açıklandığı, ölçekli, ayrıntılı kroki ve rapor düzenlettirilmesi gerektiği gerekçesiyle başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak,

davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin 12.01.2021 tarihli ve 2020/29 Esas, 2021/6 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresinde davalılar tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 24.06.2022 tarihli ve 2021/1973 Esas, 2022/2972 Karar sayılı ilamıyla; hükme esas alınan infaz krokisinde gösterilen aykırılıkların projesinde olması gereken hali ile mevcut halinin ölçüleri en, boy, metrekare olarak gösterilmediği gibi merdiven kovasının ise hiç gösterilmediği,

mahkemece esas alınacak bilirkişi raporu ile düzenlenecek infaz krokisinin infaz sırasında yani projeye uygun hale getirilmesi sırasında neyin, ne kadarının, nasıl infaz edileceği konusunda infaz edecekler bakımından tereddüt yaratmayacak netlikte olması gerektiği, infaz bakımından eksik ve tereddüt yaratacak mahiyette düzenlenen infaz krokisine göre karar verilmesinin doğru görülmediği gibi eski hale getirilmesi için süre verilmesi ile yetirilmesi gerekirken ve gerek de olmadığı halde idari para cezasına ilişkin ihtarat verilmesinin de doğru görülmediği gerekçesiyle başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak,

davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ve davalı tarafların mahkemece yapılan usulüne uygun ihtarata rağmen delil avansını yatırmadığından keşif ve bilirkişi delilinden vazgeçmiş sayıldığı, kaldırma kararı öncesinde esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve infaza elverişli olmaması sebebiyle yeniden hükme esas alınarak karar verilemeyeceği, keşif ve bilirkişi delilinden vazgeçmiş sayılan davacının iş bu dosyada davasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar istinaf dilekçesinde özetle; yasama, yürütme organları ve idarenin yargı kararlarına uymak zorunda olduğunu, istinaf mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını etkilemesinin Anayasanın 137 nci maddesinde düzenlenen kanunsuz emiri gündeme getireceğini, istinaf mahkemesinin esasa ilişkin bağlayıcı bir tespite karar vermesinin doğru olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dosyada mevcut bilirkişi raporları ve krokinin infaza elverişli olmadığı, yeniden keşif yapılarak rapor ve kroki alınması gerektiği, keşif avansı davacı tarafça yatırılmadığı için keşfin yapılamadığı, mahkemece verilen kararın doğru olduğu gerekçesiyle davacıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek, delil avansının yatırılmadığı halde davanın reddedilemeyeceği yalnızca ilgili delilden vazgeçmiş sayılması gerektiği ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazda projeye aykırı imalatların yapıldığının ve bunların eski hale getirilmesi gerektiğinin davacılar tarafından ileri sürülmesi üzerine alınan keşif kararının icrası için belirlenen delil avansının ödenmesi hususunda ispat yükünün davacıya ait olup olmadığına ve verilen sürenin usulüne uygun olup olmadığına ilişkindir.

2. Değerlendirme 1.634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'na (634 sayılı Kanun) göre açılmış müdahalenin önlenmesi ve projeye aykırılıkların eski hale getirilmesi davasında ispat külfeti davacıya ait olup, ispat ise mahallinde yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile mümkündür.

2. Somut olayda, yerel mahkemenin 06.06.2023 tarihli 4 nolu celsesinde taşınmazdaki projeye aykırılıkların belirlenmesi, infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde kroki düzenletirilmesi, düzenlenecek olan infaz krokisinde gösterilen aykırılıkların projede olması gereken haliyle mevcut hallerinin ölçüleri en, boy ve metrekare olarak gösterilmesi hususlarının saptanması bakımından taşınmazın başında keşif yapılarak bilirkişi incelemesi yapılması için bilirkişiler bakımından 1.200,00 TL,

keşif harcı olarak 1.274,90 TL olmak üzere toplam 3.674,90 TL'den ibaret delil avansının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 324/1. maddesi uyarınca belirlenen keşif tarihine kadar davacı tarafından mahkeme veznesine depo edilmesine, aksi halde keşif ve bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçilmiş sayılacağının ihtarına, yine yerel mahkemenin 17.10.2023 tarihli celsesinde de bahsi geçen delil avansının yatırılması için cevap dilekçesinde keşif ve bilirkişi deliline dayanan davalı tarafa süre verilmiştir.

3. Mahkemece istenen bu miktar 6100 sayılı Kanun'un 324. maddesi kapsamında delil ikamesi için avans niteliğinde olup, bu avansın sürede yatırılmamasının hukuki sonucu, delile dayanan tarafın delilden vazgeçmiş sayılmasıdır. Delil avansına yönelik ara kararında mahkemece, hangi delil için ne miktarda avans yatırılacağı açıkça belirtilmeli ve avansın kesin süre içinde yatırılmaması halinde bu delilin ikamesinden vazgeçildiğinin kabulü ile dosya kapsamındaki delillere göre karar verileceğinin ihtar edilmesi gerekir.

4. Dosya kapsamından, davanın taraflarına çıkarılan muhtıranın 6100 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerine uygun olduğu, tarafların buna rağmen delil avansını yatırmadığı, dosyadaki mevcut bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya ve infaza elverişli olmaması sebebiyle yeniden hükme esas alınarak karar verilemeyeceği, keşif ve bilirkişi delilinden vazgeçmiş sayılan davacıların davasını ispat edemediği anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmesi yerindedir.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Davacıların temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesi, kararın bir örneğinin Bölge Adliye mahkemesine gönderilmesine,