Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/5415 K.2025/8504

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Alaca Sulh Hukuk Mahkemesinin 03.04.2020 Tarihli ve 2019/420 Esas, 2020/67 Karar Sayılı Kararı Gaiplik kararı verilecek kişinin 1980'li yıllarda köyden Ankara iline göç ettiği ve daha sonra köye hiç gelip gitmediği anlaşıldığından; son ikametgah adresinin mahkeme yargı yetkisi sınırları dışında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 06.10.2021 Tarihli ve 2020/985 Esas, 2021/2620 Karar Sayılı Kararı

Davacı mahkemenin 06.10.2021 tarihli celsesindeki beyanında ..'ün kardeşi olduğunu, kendisinin Çorum'un Alaca ilçesinde .... köyünde ikamet ettiğini, yaklaşık 30 yıldır kendisinden haber alınamadığını, ...'un Ankara'ya kendisinin yanına gelip gittiğini, Ankara'ya hiç yerleşmediğini, Ankara'ya göç etmediğini, misafirlik amacı ile Ankara'ya gelip gittiğini, kendisinden en son haber alınan yerin ve en son görüldüğü yerin Çorum'un ...ilçesi .... köyü olduğunu beyan ettiği, beyan doğrultusunda ilgili gaipliği istenen... 'un yerleşim yerinin Alaca/Çorum olduğunun anlaşıldığı, yine gaipliği talep edilen ...'un UYAP üzerinden alınan nüfus kayıtlarında son yerleşim yerinin ve nüfusa kayıtlı olduğu yerin Çorum ili, .... ilçesi, .... Köyüne kayıtlı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 32 nci maddesi uyarınca gaipliğe karar verilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Gaiplik kararı” başlıklı 32 nci maddesi şöyledir: “Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamayan bir kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık varsa, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu üzerine mahkeme bu kişinin gaipliğine karar verebilir. Yetkili mahkeme, kişinin Türkiye'deki son yerleşim yeri; eğer Türkiye'de hiç yerleşmemişse nüfus sicilinde kayıtlı olduğu yer; böyle bir kayıt da yoksa anasının veya babasının kayıtlı bulunduğu yer mahkemesidir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamında yapılan incelemeye göre gaipliği istenilenin nüfus kaydında yerleşim yeri adresinin ve adres kayıt sisteminde kayıtlı adresinin bulunmadığı, nüfusa kayıtlı olduğu yerin Alaca/Çorum olduğu ayrıca davacının mahkemenin 06.10.2021 tarihli celsesindeki beyanı da dikkate alınarak gaipliği istenilenin son yerleşim yeri adresinin Alaca/Çorum olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın, Alaca Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR