Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/5421 K.2025/9874

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 20.02.2025 Tarihli ve 2025/263 Esas, 2025/256 Karar Sayılı Kararı

İstinaf incelemesine konu ana dosya olan 2021/1213 Esas sayılı dosyadan ilk derece mahkemesince yargılama sırasında tefrik edilen 2022/612 Esas sayılı dosyada verilen görevsizlik kararının, ...

BAM 11. Hukuk Dairesinin 29.12.2023 tarihli ve 2022/1297 Esas, 2023/2012 Karar sayılı ilamı ile incelenerek" eldeki davanın tefrik edilen dosya ile birleştirilerek davacının taleplerinin dava dilekçesindeki neticeyi talebe göre değerlendirilip, Dairemiz kararında belirtilen dosyalar ve görev hususu da gözetilmek suretiyle davacının yolsuz tescil sebebiyle tapu iptal ve tescil istemleri konusunda karar verilmesi" gerektiğinden bahisle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 3 353/1-A-6 maddesi gereğince kaldırıldığı,

istinaf incelemesi sonucunda dosyanın yeniden ilk derece mahkemesine gönderilerek 2024/126 Esas numarasını aldığı ve Daire kararı gereğince eldeki dava dosyası olan ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/1213 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmış olup ...

1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/1213 Esas sayılı dosyasında ise 06.11.2024 tarihinde karar verildiği ve kararın istinaf incelemesi için daireye gönderildiği, Her ne kadar son verilen kararın istinafı nedeniyle dosya daireye gönderilmiş ise de.

694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK)136 ncı maddesi ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) ek 1 inci maddesindeki hüküm uyarınca; uyuşmazlığın ... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili 11. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 18.03.2025 Tarihli ve 2025/213 Esas, 2025/326 Karar Sayılı Kararı Dairece asıl dosya açısından dosyada verilen nihai bir kararın veya 6100 sayılı Kanunun 34 inci madde kapsamında incelenebilecek bir ara kararın daha önce istinaf incelemesinin yapıldığından söz edilmesinin mümkün olmadığı, istinafa tabi kararın 06.11.2024 tarihli olup, ... Bölge Adliye Mahkemesi'nin faaliyete geçtiği 01.09.2024 tarihinden sonrasında verilen bir karar olduğu, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararının ... Bölge Adliye Mahkemesi'nce yetkisizlik sebebiyle Dairemize gönderilmesinin hukuken mümkün olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki davada istinaf incelemesinin yapılacağı bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı KHK 136 ncı maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir: “Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

1.... 1. Asliye Ticaret Mahkemesince 01.04.2022 tarihli ve 2022/1297 Esas, 2023/2012 Karar sayılı kararıyla görevsizlik kararı verilmiş, bu karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ...

Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince 29.12.2023 tarihli 20221296 Esas, 2023/2012 Karar sayılı kararıyla; "davacının icra dosyaları kapsamında, yapılan tebligatların usulsüz olduğu icra takiplerinin kesinleşmediği, geçersiz icra işlemlerinin bulunduğu, icra takiplerinin ve emrinin iptali gerektiği istemlerine yönelik olarak ilk derece mahkemesince dosyanın tefrik edilerek bu esasa kaydedildiği, davacıların talebinin yolsuz tescil sebebi ile tapu iptal ve tescil istemine ilişkin olduğu ,davacı bu istemin hukuki sebebini ise genel kredi sözleşmesi gereğince davacıların kefaletinin geçerli olup olmadığı,

hesap kat ihtarnamelerin doğru tebliğ edilip edilmediği, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan takiplerin TMK 887, İİK'nın 149 ve 150/ı. maddeleri uyarınca usulüne uygun olarak yapılmadığı, yapılan tebligatların usulsüz olduğu ve alacakların zamanaşımına uğradığı olarak belirtildiği,

takip hukukuna ilişkin şikayetler yasal süresi içerisinde icra hukuk mahkemesine yapılması gereken şikayetler niteliğinde olup bu şikayetler üzerine icra hukuk

mahkemesinin takip hukukuna ilişkin vereceği kararların maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmeyeceği gibi davacıların yolsuz tescil sebebiyle tapu iptal ve tescil istemlerine de bir etkisi olmayacağı, kaldı ki mahkemece, davacının talebi takip hukukuna ilişkin şikayet olarak nitelendirilse bile icra mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmeyip davanın reddine karar verilmesi gerekirken davacıların talepleri bölünerek tefrik edilip görevsizlik kararı vermesi hatalı olduğundan davacılar vekilinin istinaf talebinin yerinde olduğu,

kabule göre de, davacıların talebi bölünüp tefrik kararı verildikten sonra hem tefrik edilen dosya hemde eldeki dosya açısından tefrik kararının hukuki anlamını yitirecek şekilde icra mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi hatalı olduğu,

ilk derece mahkemesince yapılacak işin eldeki davanın tefrik edilen dosya ile birleştirilerek davacının taleplerinin dava dilekçesindeki neticeyi talebe göre değerlendirilip, Daire kararında belirtilen dosyalar ve görev hususu da gözetilmek suretiyle davacının yolsuz tescil sebebiyle tapu iptal ve tescil istemleri konusunda karar verilmesinden ibaret olduğu gerekçeleriyle davacının istinaf başvurusunun esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

2. Kaldırma kararı sonrası ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 01.02.2024 tarihli ve 2024/126 Esas, 2024/160 Karar sayılı kararı ile mahkemenin işbu dosyanın Mahkemenin 2021/1213 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

3. ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesince 06.11.2024 tarihli ve 2021/1213 Esas, 2024/1446 Karar sayılı kararıyla.

Mahkemenin 2021/1213 Esas sayılı dava dosyası ile birleşen dava dosyası olan Mahkemenin 2024/126 Esas, 2024/160 Karar sayılı dava dosyası yönünden davacıların menfi tespit davasının reddine, davacıların tapu iptal ve tescil davası ile tazminat davasının reddine, birleşen dava dosyası olan Mahkemenin 2022/1442 Esas, 2023/142 Karar sayılı dava dosyası yönünden davacıların tapu iptal ve tescil davası ile tazminat davasının reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ...

Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince karşılıklı yetkisizlik kararı verilmiş, dosya yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.

4. Dosya kapsamından, istinaf incelemesine konu kararın ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesince 06.11.2024 tarihli ve 2021/1213 Esas, 2024/1446 Karar sayılı kararı olduğu, bu dosyada mahkemece daha önce verilen görevsizlik kararının istinaf incelemesinin ... Bölge Adliye Mahkemesince yapıldığı anlaşılmaktadır. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyaların, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılacağından uyuşmazlığın ... Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR