Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/5589 K.2025/13743

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ile göl alanı olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Siirt ili, ... ilçesi, ... köyü 1 21... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin bloke ettirilerek davalılara derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, taşınmaz baraj gölü sahasında kaldığından 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; tüm bedele yasal faiz uygulanmasının hatalı olduğunu, daha önceki kararda faize ilişkin karar verildiğini, yanlızca fark bedele yasal faiz uygulanması gerektiğini, dava konusu taşınmaza objektif değer artışı ve kapitalizasyon faiz oranın aynı anda eklenmesinin hatalı olduğunu, üretim masraflarının düşük alınarak taşınmazın değerinin yükseltildiğini, münavebe ürünlerinin bir yıllık hesaplamasının ve yaygın olmayan münavebe ürünlerinin alınmasının hatalı olduğunu ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya içindeki bilirkişi raporu, bilgi ve belgelere göre, dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi niteliğinde olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmaza net gelir yöntemine göre değer biçilmesinde ve dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak gelir metoduna göre belirlenen metrekare birim fiyatına uygun objektif değer artış oranı uygulanarak kamulaştırma bedelinin hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı,

ancak İlk Derece Mahkemesinin 11.07.2019 tarihli kararının davacı idare ile davalı ... vekillerince istinaf edilmiş olmasına rağmen ilk kararı istinaf etmeyen davalı bakımından ilk kararda tespit edilen bedelin davacı idare lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğunun gözetilmeyerek hüküm kurulması hatalı olduğundan Dairece usul ekonomisi gözetilerek yeniden hesaplama yapıldığı,

buna göre İlk Derece Mahkemesinin 11.07.2019 tarihli kararında hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporuna göre hesaplanan 63.009,20 TL kamulaştırma bedelinin davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...' un dava konusu taşınmazın tapu kaydına göre toplam hisse miktarının 25/56 olduğunu, buna göre bu davalılar yönünden idare lehine oluşan usuli kazanılmış hakka göre kamulaştırma bedelinin 28.129,11 TL olacağı,

İlk Derece Mahkemesinin 11.07.2019 tarihli kararını istinaf eden ... yönünden ise kamulaştırma bedelinin Daire kaldırma kararı sonrasında hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan 85.982,75 TL kamulaştırma bedeline göre davalı ...' un dava konusu taşınmazdaki hissesi 3/56 olduğundan bu davalı yönünden kamulaştırma bedelinin ise 4.606,22 TL olacağı, Mahkemece tespit edilmesi gereken toplam kamulaştırma bedelinin ise 32.735,33 TL olacağının anlaşıldığı,

İlk Derece Mahkemesince 11.07.2019 tarihli kararıyla davalılara derhal ödenmesine karar verilen bedel yönünden 16.02.2019 tarihinden ilk karar tarihine kadar, fark bedele ise 16.02.2019 tarihinden son karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerektiğinin düşünülmemesinin ve davacı idare tarafından fazladan depo edilen bedel yönünden davalılar tarafından bankadan çekildiyse bankadan çekilme tarihine kadar işlemiş tüm nemaları ile birlikte davalılardan tapudaki hisseleri oranında alınarak davacı idareye iadesine,

çekilmediyse davacı idareye iadesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olmasının doğru görülmediği belirtilerek davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepleri ile resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arazi niteliğindeki Siirt ili, ... ilçesi, ... köyü 1 21... parsel sayılı dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalılara hisseleri oranında ödenmesi, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR