Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/5701 K.2025/18437

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 11369 parsel sayılı taşınmazın herhangi bir bedel ödenmeyerek kamulaştırmasız el atıldığını, dava konusu taşınmazın bedelinin kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faizi ile birlikte davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça açılan iş bu davanın usul ve kanuna aykırı olduğunu, söz konusu taşınmazın önceki malikinin idari yargıda dava açtığını ve davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, dava konusu taşınmazın park alanı olduğunun bilinmesine rağmen davacı tarafından taşınmazın satın alındığını, bu davayı açmasının kötü niyetli olduğunu ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın değerinin hatalı ve eksik hesaplandığını, emsal taşınmazın hatalı alındığını, tazminat bedeline amme alacaklarına uygulanacak en yüksek faiz uygulanmasını talep ettikleri hâlde, yasal faiz uygulanmasının hatalı olduğunu, nispi vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; tüm tazminat bedeline yasal faiz hükmedilmesinin hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazın imar planının değiştiğini ve hukuki el atma durumunun ortadan kalktığını, bu sebeple davacın mülkiyet hakkının kısıtlanmasından bahsedilemeyeceğini, davacı tapu malikinin taşınmazı alımının üzerinden 5 yıl geçmemiş olması sebebiyle iş bu davayı açma hakkının bulunmadığını, emsal taşınmaz ile dava konusu taşınmaz arasında ters orantı bulunduğunu, dosyaya sundukları emsallerin bilirkişi raporunda değerlendirmeye alınmadığını, dava konusu taşınmazın birim fiyatının emsallerine göre yüksek belirlendiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi heyetince taşınmazın arsa vasfında olduğunun kabulü ile emsal incelemesi yapmak suretiyle 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci ve 12 inci maddeleri çerçevesinde taşınmazın değerini belirlemeleri ve buna göre bilirkişilerin dava konusu taşınmazla emsal taşınmazın konum,

nitelik ve vergi beyanları itibarıyla karşılaştırma yaparak benzer özellikleriyle üstün ve eksik yanlarını da belirtmek ve 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi çerçevesinde her iki taşınmazı kıyaslamak suretiyle dava konusu taşınmazın değerini belirlemelerinde isabetsizlik bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunun karar vermeye yeterli ve elverişli olduğu, dava konusu taşınmaz ile somut emsal kabul edilen taşınmazın imar parseli olması nedeniyle düzenleme ortaklık payı yönünden denkleştirme yapılmamasının yerinde olduğu,

yapılan mukayese sonucunda Şubat/2023 tarihi itibarıyla belirlenen 5.169,81 TL/m² birim fiyatının taşınmazın özelliklerine uygun olduğu, Kadastro Genel Müdürlüğünün parsel sorgulama sisteminden Dairelerince yapılan incelemede taşınmazın konumu ve özellikleriyle dava tarihine göre endeks dikkate alındığında belirlenen metrekare birim fiyatının uygun olduğu kanaatine varıldığını, (Daire 2021/1757 Esas, sayılı dosyasında aynı yer 505 parsel sayılı taşınmaz için Kasım/2017 tarihi itibarıyla belirlenen 900,00 TL/m² birim fiyatının,

Daire 2022/563 Esas sayılı dosyasında aynı yer 2212 parsel sayılı taşınmaz için 2017 yılı itibarıyla belirlenen 840,88 TL/m² birim fiyatının uygun bulunmuştur.) yasal faize ve maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçeleri ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,