Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/6298 K.2025/18498

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen birden fazla kesilen düzenleme ortaklık payı karşılığının tahsili istemi ile imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen pay karşılığının tahsili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ..., 14, 1134, 1159, 1634 ve (eski 113) 86 19... parsel sayılı taşınmazların imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen kısmından fazla kesilen düzenleme ortaklık payı nedeniyle takdir edilen bedelin artırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın, haksız ve mesnetsiz olması, davacı tarafından talep ettiği bedelin çok fahiş olduğunu, dava konusu taşınmaz ana yollara uzak, hisseli yapılaşmanın ve kadastral kaymaların olduğu bir yerde olduğunu, kıymetli konumda olmadığını, bu nedenle metrekare fiyarının 10.000,00 TL olabilme imkanının olmadığını, taşınmazın nitelikleri ve imar uygulama işleminin yapıldığı tarih, imar uygulama işleminin kamu yararına yönelik olduğu dikkate alındığında talep edilen bedelin çok fahiş olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.12.2018 tarihli ve 2017/408 Esas, 2018/533 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 20.01.2022 tarihli ve 2019/1992 Esas, 2022/105 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava tarihinde yürürlükte olan, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci maddesinin altıncı fıkrası (Herhangi bir parselden bir defadan fazla düzenleme ortaklık payı alınamaz) hükmünü içermektedir. Bu durumda; dava konusu.

İstanbul ili, ..., 14, 113, 1134, 11 59... parsel sayılı taşınmazlarda birden fazla imar uygulaması yapılıp yapılmadığı yapılan imar uygulamaları sebebiyle dava konusu taşınmazlardan ne oranda ve kaç defa düzenleme ortaklık payı kesildiği, yapılan uygulamalar sebebiyle taşınmazlardan ne kadarlık bölümlerin bedele dönüştürüldüğü ve tapu maliklerine başka taşınmazlardan hisselendirme yapılıp yapılmadığı,

ilgili Belediye Başkanlıklarından sorulup alınacak ayrıntılı cevaplar doğrultusunda, taşınmazların ilk tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile tapu kaydının dayanak belgeleriyle birlikte, taşınmazlarda yapılan tüm imar uygulamalarına ilişkin şuyulandırma cetvellerinin ve dayanak belgeler ile davacının satın aldığı hisselere ilişkin tapu kaydının iptali ile imar uygulaması nedeni ile bedele çevrilen karşılığın aidiyetinin tespitine ilişkin Büyükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/288 Esas, 2014/271 Karar, 2010/1746 Esas, 2013/348 Karar sayılı, Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/1614 Esas, 2011/472 Karar, 2008/699 Esas,

2013/589 Karar ve 2006/834 Esas, 2011/277 Karar sayılı dosyalarının ve Büyükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/132 Esas, ve 2016/401 Karar sayılı dava dosyalarındaki paylar doğrultusunda, dava tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci maddesinin altınca fıkrasında belirtilen herhangi bir parselden bir defadan fazla düzenleme ortaklık payı alınamaz hükmü gözetilerek dava konusu taşınmazlardan birden fazla düzenleme ortaklık payı kesilip kesilmediği çelişkiye yer vermeyecek şekilde belirlenip, birden fazla düzenleme ortaklık payı kesildiğinin tespiti halinde bu bölümler bakımından,

ilk kararı temyiz edenin sıfatı ve davalı idare lehine oluşan usuli kazanılmış hak ilkesi de gözetilerek, bedeline hükmedilmesi, dava konusu taşınmazlardan tek imar uygulamasına konu olup bedele dönüştürülen bölümlerin bakımından ise davacının bedele dönüştürülen bölümlerin bedelini isteyebileceği ve bu kısımların bedelinin ise imar uygulamasının tescil edildiği tarihi itibari ile belirlenmesi gerektiği husuları gözetilerek uzman bilirkişi kurulu raporu doğrultusunda hüküm kurulması gerekirken mahkemece eksik inceleme ile denetime elverişli olmayan bilirkişi raporu hükme esas alınarak karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına

karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; somut davanın tazminat davası niteliğinde olduğunu bu sebeple dava tarihi esas alınarak değerlendirme yapılması gerektiğini, tespit edilen bedelin çok düşük olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın reddi gerektiğini, davacının düzenleme ortaklık payı talep hakkı bulunmadığını, talep edilen bedelin çok yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Temyiz olunan nihaî kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun kararın ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,