Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/6434 K.2026/4506

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkin asıl dava ile kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin ve ecrimisilin tahsili istemine ilişkin birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine; Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların, kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline ilişkin asıl ve kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeline ilişkin birleştirilen dava yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, ecrimisil isteme ilişkin birleştirilen dava yönünden ise esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin ecrimisil istemine ilişkin dava yönünden başvuruların esastan reddine ilişkin kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Yalova ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 20... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

2. Birleştirilen 2022/821 Esas sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Yalova ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 1 19... , 1 19... parsel, 1 21... parsel, 1 22... parsel ve 1 22... parsel sayılı taşınmazlara davalı idare tarafından kamulaştırmasız el atıldığını, kamulaştırmasız el atma bedelinin davalı idareden tahzsilini talep ve dava etmiştir.

2. Birleştirilen 2023/157 Esas sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle,Yalova ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 1 19... , 1 19... parsel, 1 21... parsel, 1 22... parsel ve 1 22... parsel sayılı taşınmazlara davalı idare tarafından kamulaştırmasız el atıldığını ve ecrimisil bedelinin davalı idareden tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleştirilen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Birleştirilen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Asıl davada davacı-birleştirilen davada davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; birleştirilen dava ve asıl davada fahiş bedel tespitinin hukuka aykırı olduğunu, aktif husumet yokluğu sebebiyle ret kararı verilmesi gerektiğini, birleştirilen davada zamanaşımı sebebi ve taşınmazın gerçek değeri üzerinden harç tahsilatı yapılmadığından reddinin gerektiğini, taşınmazların arsa olarak nitelendirilemeyeceğini, emsal alınan taşınmazın hatalı olduğunu, Hazineye ait kıyı ve askeri bölge vasıflı taşınmazda yapılar için tazminat ve ecrimisil değer tespitinin kanuna aykırı olduğunu, Hazine aleyhine nispi vekâlet ücretine hükmolunmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Asıl davada davalı birleştirilen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; faizin dava tarihinden itibaren uygulanması gerektiğini, kamulaştırma bedelinin fon hesaplarına aktarıldığı tarihe kadar geçen döneme ilişkin faiz alacağına hükmedilmiş olmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, Bakanlık lehine hükmedilen nispi vekâlet ücretinin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline ilişkin asıl ve kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeline ilişkin birleştirilen dava yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine ecrimisil talebine ilişkin birleştirilen dava yönünden ise ecrimisil bedelinin hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Asıl davada davacı birleştirilen davada davalı idare temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Asıl davada davalı birleştirilen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Birleştirilen 2023/157 Esas sayılı dosyada davacı vekilinin ecrimisil istemi yönünden yapılan incelemede,ecrimisile hükmedilebilmesi için taşınmazın ecrimisil istenilen dönemde davalı tarafından kullanılması ve bu kullanımın kötü niyetli olması gerekli olup kamulaştırmasız el atmaya ilişkin İlk Derece Mahkemesi kararı henüz temyize konu olmadığından her iki istem yönünden birlikte değerlendirme yapılması gereklidir.

4. Kabule göre de ecrimisil kötü niyetli şagilin ödemekle yükümlü olduğu tazminat miktarı olup, en azı kira geliri, en çoğu ise tam kâr mahrumiyetidir.

Bu durumda arsa niteliğindeki taşınmazların getirebileceği ecrimisil miktarı hesaplanırken, dava konusu taşınmazın işgalden önce ne şekilde kullanıldığı, ayrıca civar taşınmazların ecrimisil istenilen dönemdeki kullanma biçimleri araştırılarak, bu kullanma şekillerine uygun kira sözleşmelerinin taraflardan ibrazı istenmeli, ayrıca bilirkişilerin re'sen bulacakları emsaller de dikkate alınmak suretiyle, taşınmazın ilk dönem getirebileceği ecrimisil miktarı bulunduktan sonra, takip eden dönemler için, ÜFE'deki artış oranları dikkate alınmak suretiyle alacak miktarı hesaplanmalıdır.

Mahkemece bu hususlara dikkat edilmeden yazılı şekilde hazırlanan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, birleştirilen 2023/157 Esas sayılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesinin 2023/157 Esas sayılı kararının BOZULMASINA,