Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/7149 K.2025/10584

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.06.2013 Tarihli ve 2009/256Esas, 2013/752 Karar Sayılı Kararı Davanın reddine karar verilmiş kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 16. Hukuk Dairesince 19.12.2019 tarihli ve 2016/14318 Esas, 2019/8717 Karar sayılı kararıyla hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.05.2023 Tarihli ve 2020/206Esas, 2023/460 Karar Sayılı Kararı Davanın reddine karar verilmiş kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 1.Hukuk Dairesince 12.02.2024 tarihli ve 2023/5672 Esas, 2024/1061 Karar sayılı kararıyla hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

C. Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.09.2024 Tarihli ve 2024/502 Esas, 2024/802 Karar Sayılı Kararı

Davanın açıldığı tarihte dava konusu taşınmazlar Fethiye Adli Yargı alanına dahil iken, yargılama devam ederken dava konusu taşınmazın bulunduğu Seydikemer ilçesinde Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 03.07.2024 tarihli ve 1270 sayılı kararı ile mahkeme teşkilatının kurulduğu ve 02.09.2024 tarihi itibarıyla faaliyete geçmiş olduğu anlaşıldığından huzurdaki dava dosyasını taşınmaz üzerinde ayni hak iddiasına dayalı olması nedeni ile kesin yetki kuralı resen gözetilerek görevli ve yetkili mahkemenin Seydikemer Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından dava dosyasının resen görevli ve yetkili Seydikemer Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne devredilmesine/gönderilmesine karar verilmiştir.

D. Seydikemer 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.10.2024 Tarihli ve 2024/144 Esas, 2024/10 Karar Sayılı Kararı

Mahkemece hüküm fıkrasında "gönderme" kararı verildiği, gönderme kararının "iş bölümü" halinde verilebilecek bir karar türü olması, mahkeme ile Fethiye 5. Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişkinin "iş bölümü ilişkisi" olmaması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (6100 sayılı Kanun) "gönderilmesine" şeklinde bir hükmün yer almadığı,

ortada geçiş hükmü niteliğinde bir yasal düzenleme olmaksızın, sırf Kurul'un yargı çevresi belirlemeye ilişkin kararı ile tabii hakim güvencesini garanti eden Anayasa hükmü çiğnenerek derdest dosyaların "devredilmesine/gönderilmesine kesin" olarak karar verilerek başka mahkemeye gönderilmesinin düşünülemeyeceği, dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesi olduğu,

bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişikliklerin görevi ve yetkiyi etkilemeyeceği, bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğması olduğu, nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik/yetkisizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderilemeyeceği, 6100 sayılı Kanun'un 21/1-ç. maddesinde belirtilen şekilde olumsuz yetki uyuşmazlığı doğmadığından merci tayini yolunda bir karar verilmeksizin dava dilekçesinin kesin yetki yönünden reddine mahkemenin yetkisizliğine kararı verilmiştir.

E. Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.03.2025 Tarihli ve 2025/9, 2025/194 Karar Sayılı Kararı Seydikemer ilçesinde Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 03.07.2024 tarihli ve 1270 sayılı kararı ile mahkeme teşkilatının kurulduğu ve 02.09.2024 tarihi itibarıyla faaliyete geçtiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) “Taşınmazın aynından doğan davalarda yetki ” başlıklı 12 nci maddesi şöyledir: " Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. İrtifak haklarına ilişkin davalar, üzerinde irtifak hakkı kurulan taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır. Bu davalar, birden fazla taşınmaza ilişkinse, taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde, diğerleri hakkında da açılabilir."

2. Yargııtay Hukuk Genel Kurulu 'nun 24.11.1965 tarihli ve 1965/6-1030-437 sayılı kararı.

C. Değerlendirme

1. Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 03.07.2024 tarihli ve 1270 karar numaralı kararıyla Seydikemer ilçesinin Fethiye adliyesinin yargı alanından çıkartılması ile Seydikemer mahkemelerinin yargı çevresinin coğrafi durum ve ulaşım imkânları, iş yoğunluğu ile birlikte sosyo kültürel ve sosyo

ekonomik faktörler de dikkate alınmak suretiyle Seydikemer ilçesi mülkî sınırları olarak belirlenmesine, Fethiye mahkemelerinin yargı çevresinin Fethiye ilçesi mülkî sınırları olarak değiştirilmesine karar verilmiştir.

2. Dosya kapsamında yapılan incelemede davaya konu taşınmazın Muğla ili, Seydikemer ilçesinde bulunduğu, ayni hakka ilişkin taşınmaz mal davalarına bakılmakta iken, taşınmaz malın bulunduğu yerde, mahkeme teşkilatı kurulur veya o yer bir kaza çevresine alınırsa kamu düzeniyle ilgili bu durum karşısında mahkeme doğrudan doğruya (resen) tarafların yetki itirazında bulunmalarını beklemeden yetkisizliğine karar vererek dava dosyasını taşınmaz malın bulunduğu yer mahkemesine gönderilmesi gerektiği anlaşılmakla uyuşmazlığı Seydikemer 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Seydikemer 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,