Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/7253 K.2025/18008

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili için açılan ilk davada saklı tutulan bölümün tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idareler vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idareler vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin .. ili, ..., .. Mahallesi 41 86... parsel ve 41 86... parsel sayılı taşınmazların paydaşı olduğunu, taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmaksızın el atıldığını, müvekkilleri adına Bursa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/4 Esas, 2018/698 Karar sayılı dosyasında açılan kamulaştırmasız el atma davasında müvekkillerinin payına tekabül eden bedelin 1.556.352,31 TL olarak tespit edildiğini, ancak Mahkemece dava değeri olan 10.000,00 TL üzerinden fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak karar verildiğini belirterek saklı tutulan 1.546.352,31 TL bedelin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve saklı tutulan kısmın davalı idarelerden tahsil edilerek davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığından idari yargının görevli olduğunu, davanın husumetten reddi gerektiğini, belirlenen bedelin yüksek olduğunu, hükmedilen bedele ilk dava tarihinden faiz işletilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazın bulunduğu alandaki planların yürürlükte olup olmadığı hususunun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden sorularak taşınmazın son durumunun tespiti ile karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik inceleme ve araştırma sonucu hatalı karar verildiğini, müvekkili idare tarafından dava konusu taşınmazlara el atılmadığını, emsal değerlendirmesinin gereği gibi yapılmadığını, emsalin uygun olmadığını, belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazla ilgili iş bu dosyanın tarafları arasında görülen Bursa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/4 Esas, 2018/698 Karar sayılı kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat dosyasının incelenmesinde, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda tazminat bedelinin 1.556.352,31 TL belirlendiği ve taleple bağlı kalınarak davanın kabulü ile 10.000,00 TL tazminata hükmedildiği, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu,

kararın istinaf edilmesi üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 2019/1807 Esas, 2020/1802 Karar sayılı kararıyla bedel yönünden başvurunun esastan reddine karar verildiği, ancak tescile konu hisseler yönünden kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulduğu ve bu karara karşı davalı idareler vekillerince temyiz kanun yoluna başvurulduğu, Dairemizin 2021/607 Esas, 2022/249 Karar sayılı onama kararı ile temyiz başvurularının reddine karar verilerek kararın onandığı ve hükmün 18.01.2022 tarihinde kesinleşmiş olduğu,

eldeki dava 1.546.532,31 TL'lik tazminattan bakiye kalan kısım için ek dava mahiyetinde açılmış olup, taraflar arasında görülüp kesinleşen önceki davada tespit edilen toplam 1.546.532,31 TL tazminat bedeli taraflar için kesin hüküm niteliğinden olup önceki davada kesinleşen bedel esas alınmak suretiyle davacıların payına isabet eden bakiye bedel olan toplamda 1.546.532,31 TL tazminata hükmedilip, hükmedilen tazminata ilk dava tarihi olan 03.01.2018 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına ilişkin verilen kararda bir isabetsizlik görülmediğinden davalı idareler vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak taraflar arasında görülüp kesinleşen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin olarak açılan ilk davada saklı tutulan bölümün tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idareler vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Taraflar arasında görülüp kesinleşen önceki davada tespit edilen bedel esas alınmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmesi yerindedir.

3.Buna karşın, kamu düzeni gereği yapılan incelemede dava konusu taşınmazın tapu kaydında yer alan takyidatların hükmedilen bedele yansıtılması gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı idareler vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. Kamu düzeni gereği yapılan inceleme neticesinde İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak "Dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında yer alan takyidatların hükmedilen bedele yansıtılmasına," cümlesinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalılar .. Büyükşehir Belediye Başkanlığından ve .. Belediye Başkanlığından peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,