Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/7810 K.2025/16328

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ile davalılar ... vd. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ile davalılar ... vd. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ... ilçesi, .. Mahallesi eski 418 parsel (ifrazen 2015,2016,2017 parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin tespitini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ile davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmaza arazi olarak değer biçilmesi gerektiğini, emsal taşınmaz seçiminin hatalı olduğunu, emsal taşınmazın dava konu taşınmazdan daha değerli olduğunu, kamulaştırma bedelinin yüksek hesap edildiğini, kamulaştırmadan arta kalan kısmın tamamının bedeline hükmedilmesine muvafakatları olmadığını ve uygulanan değer azalış oranının da yüksek olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin düşük belirlendiğini, bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz hazırlandığını, emsal seçimi ve değerlendirmesinin hatalı yapıldığını, taşınmaz üzerindeki ağaçların tespit edilip bedelinin belirlenmesi gerektiğini, arta kalan kısımda %20 değer kayıp oranının çok düşük olduğunu, acele el koyma dosyasında ..., ... ve ...'e ödeme yapılmamış olmasının değerlendirilmediğini, faiz başlangıç tarihinin acele el koyma tarihi olması gerektiğini, hissedarlara ödenecek kamulaştırma bedelinin ayrı ayrı belirtilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısmının yüzölçümü ve geometrisine göre uygulanan değer azalış oranında bir isabetsizlik bulunmadığı, faiz hükmünün doğru kurulduğu, böylece mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ile davalılar ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare ile davalılar ... vd. vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi olan 18.11.2015 tarihi itibarıyla imar planı içerisinde olup olmadığı, imar planı içerisinde ise tarihi, ölçeği, ve türü (1/1000, 1/5000, 1/25000, Uygulama, Nazım...) araştırılarak 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içerisinde olmadığının tespiti durumunda belediye veya mücavir alan sınırları dahilinde bulunup bulunmadığı, belediye hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı, faydalanıyor ise açıkça hangi hizmetlerden faydalandığı ve etrafının meskun olup olmadığı,

ölçekli plan dahilinde ise plandaki konumu, plan kapsamın alınma amacı, yerleşim yerine uzaklığı, şehrin gelişme istikametinde olup olmadığı hususları ilgili Belediye Başkanlıklarından sorularak taşınmazın niteliği net olarak belirlenmeden eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde değildir.

4. Dava konusu .. ili, ... ilçesi, .. Mahallesi eski 418 parsel sayılı taşınmazdan ifrazen 2015, 20 16... parsel sayılı taşınmazların oluştuğu, 2016 parsel sayılı taşınmazın davacı idare adına tescil edildiği, arta kalan 2.615,58 m² yüzölçümlü 2015 parsel sayılı taşınmazın 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 22/A maddesi uyarınca yapılan kadastro yenileme çalışmaları sonucunda .. ili, ... ilçesi, ..

Mahallesi 1 50... parsel numarası ve 2.718,04 m² yüzölçümü ile tescil edildiği ve arta kalan 2.009,22 m² yüzölçümlü 2017 parsel sayılı taşınmazın 3402 sayılı Kanun'un 22/A maddesi uyarınca yapılan kadastro yenileme çalışmaları sonucunda .. ili, ... ilçesi,..

Mahallesi 1 50... parsel numarası ve 2.088,69 m² yüzölçümü ile tescil edildiği anlaşılmakla yenileme sonrası oluşan durum üzerinden hesap yapılması ve yeni ada/parsel numarası üzerinden karar verilmesi gerektiği hâlde, yenileme öncesi durum üzerinden hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

5. Dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre, dava konusu taşınmazın 5/24 payının dava dışı ... ve 5/24 payının dava dışı ...adına kayıtlı olduğu anlaşılmakla, dava konusu taşınmazların halihazır durumunu gösterir tapu kaydı ilgili tapu müdürlüğünden getirtilerek taşınmazın satıldığının tespiti halinde 6100 sayılı Kanun'un 125 inci maddesinin ikinci fıkrası ve 2942 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince yeni malikler davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlanıp, sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekir.

6. Kabule göre de acele el koyma dosyasında ..., ... ve ... yerine dava dışı yanlış kişilere ödeme yapıldığı tespit edilmiş olup adı geçen davalılar için tespit edilen kamulaştırma bedeline yasal faiz işletilmesi gerekirken, tespit edilen bedelden acele el koyma bedelinin mahsubu ile oluşan fark bedele yasal faiz işletilmesi ve infazda tereddüt uyandıracak şekilde faiz sonunun hükümde açıkça gösterilmemesi hatalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare ile davalılar ... vd. vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacı idare ve davalılar ... vd.'den peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,