Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/7946 K.2026/4507

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine ile kamu düzeni gereği yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ..., ... Mahallesi, 1 47... parsel sayılı taşınmazda hisse sahibi olduğunu, dava konusu taşınmaz üzerine davalı belediyeler tarafından kamulaştırma kararı alınmadan kaldırım yapılmak sureti ile el atıldığını bu nedenle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla dava konusu taşınmazın bedeli için şimdilik 1.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan alınarak davacıya verilmesini ayrıca yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırmasız el atma nedeni tazminat davasının şartlarının oluşmadığını, davacı tarafından yasal dayanak olarak gösterilen imar planlarının her an değişebileceğini, bu nedenle davanın usulden ve esastan reddini ayrıca yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada dava konusu taşınmaza müvekkili belediye tarafından el atıldığı yönünde hiçbir delil bulunmadığını, belirlenen değerin çok yüksek olduğunu, vekâlet ücretinin maktu olarak belirlenmesi gerektiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının malik olduğu alanda gerek fiili el atma gerekse imar planındaki fonksiyonu dikkate alındığında kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat koşullarının oluştuğu, kamulaştırma yetki ve sorumluluğunun davalı idarelerden ...

Belediyesi Başkanlığında olduğu değerlendirilerek, emsal taşınmazla kamulaştırma konusu taşınmazın üstün ve eksik yönlerinin usulüne uygun şekilde karşılaştırılarak sonuca ulaşıldığı, fiilen el atılan bölüm dışında kalan ancak imar planında kısmen yol, park alanı, açık otopark alanı, kısmen de konut alanı olarak bırakılan bölümünlerinde de proje bütünlüğü gözetilerek bedeline hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmediği,

ancak 04.11.1983 tarihinden sonra fiilen el atılan veya fiilen el atılmamakla birlikte proje bütünlüğü kapsamında bedeline hükmedilen taşınmazlar yönünden, kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan davalarda mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekâlet ücretinin nispi olarak uygulanması gerektiğinden 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrasının uygulanma imkanının bulunmadığı,

İlk Derece Mahkemesince karar ilam harcının maktu olarak belirlenmesi doğru olmadığından kamu düzeni gereği yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı kalan harcın davalı ...'ndan alınmasına,