Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/8216 K.2026/30

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, .... ilçesi, .... Mahallesi 3 32... parsel sayılı taşınmazda müvekkilinin paydaş olduğunu, dava konusu taşınmazın imar planında resmî kurum alanı olarak düzenlendiğini, dava konusu taşınmazın imar planında bu şekilde düzenlenmesine rağmen davalı idarenin görevini yerine getirmediğini, uzun yıllardır hiçbir işlem yapmadığını, müvekkiline bir bedel ödemediğini belirterek taşınmazın dava tarihindeki değerinin tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın kamulaştırılmasına karar verildiğini, iş bu davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, müvekkili belediye tarafından dava konusu taşınmaza yapılmış bir el atmanın olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne taşınmazın bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının el birliği halinde malik olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabul, kısmen reddi kararının doğru olmadığını, İlk Derece Mahkemesince müvekkilinin hissesine düşen tazminat miktarının hatalı tespit edildiğini, taşınmazın metrekare birim fiyatının düşük olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza fiili el atmanın söz konusu olmadığını, davanın bu nedenle dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, bilirkişi raporuna karşı itirazların değerlendirilmediğini, idare yönünden vekâlet ücreti takdirinde bulunulmamasının hatalı olduğunu, davacılar lehine nispi vekâlet ücreti takdirinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında park alanı olarak planlı olduğu, davalı idare tarafından taşınmazın imar planına ayrılma tarihinden itibaren makul süre içerisinde kamulaştırma işlemi yapılmaması nedeniyle davacı tarafın mülkiyet hakkının kısıtlandığının kabulünün gerektiği, bu nedenle davacı tarafın kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat dava hakkının bulunduğu, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın eksik ve üstün yanlarının hükme esas alınan bilirkişi raporunda tartışıldığı,

emsal taşınmazın dava konusu taşınmazdan daha değerli kabul edilmesinin emlak vergi değerleri açısından da değerlendirildiğinde yerinde olduğu, buna göre dava konusu taşınmazın dava tarihi olan 14.03.2023 tarihi itibarıyla metrekare birim fiyatının 8.358,58 TL/m² olarak tespitinin yerinde olduğu, İlk Derece Mahkemesince bu raporun esas alındığı, ancak hatalı değerlendirme neticesinde hüküm tesisinin yerinde olmadığı, davacının taşınmazda intikal işlemi ile 327/27488 Elbirliği mülkiyeti ile malik olduğu, davacının 327/27488 hisse karşılığının 81,75 m²ye karşılık geldiği,

hükme esas alınan 17.05.2023 tarihli bilirkişi raporunda da davacının hissesi nispetinde kamulaştırmasız el atma tazminat bedelinin hesaplandığı, raporda taşınmazın tespitlenen metrekare değerlerinin taşınmazın bulunduğu konumla uyumlu olduğu, hükme esas teşkil eden 17.05.2023 tarihli bilirkişi kurul raporu, denetime açık, ayrıntılı, hüküm kurmak için yeterli olduğu, buna aykırı karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşıldığından,

ayrıca yerleşik Yargıtay kararları uyarınca hukuki el atma nedeniyle maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken buna aykırı karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmakla taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek ve lehlerine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsili talebidir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3.Bölge Adliye Mahkemesince dava konusu eylemin hukuki el atma kabul edilerek hüküm kurulduğu, 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrası ile “Bu Kanun kapsamında açılan davalarda verilen bedel ve tazminat kararlarına ilişkin mahkeme ve icra harçları, davalı idare tarafından ödenmek üzere maktu olarak belirlenir.” hükmü getirildiğinden ve Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği maktu vekâlet ücretine hükmedilmiş olması yerindedir.

4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,