Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/8499 K.2025/14839

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, ..., ... Mahallesi 1 70... parsel parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, kıymet takdir raporunda belirlenen kamulaştırma bedelinin düşük olduğunu, dava konusu taşınmazın ana arter olan ... yoluna cepheli olduğunu, kapitalizasyon faizinin düşük alınması gerektiğini, taşınmazın ilçe merkezine yerleşim yerlerine ve ana arterlere yakın olduğunu, objektif değer artışının yüksek oranda uygulanması gerektiğini, davanın açılmasında müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmaması nedeniyle müvekkili aleyhine yargılama giderlerine ve vekâlet ücretine hükmedilmemesini, 2942 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesi göz önünde bulundurularak tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı kurum üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve Kanuna aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesinin uygun olmadığını, arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaz yine de arsa olarak değerlendirilecek ise de; dava konusu taşınmaza emsal olarak alınan taşınmazın satışının gerçekleştiğini, emsal taşınmaz üzerinde yapı bulunduğunu, taşınmaz üzerinde bulunan yapı bedeli düşülmeden dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının hatalı tespit edildiğini, vekâlet ücreti yönünden itirazlarının bulunduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu taşınmaz ve emsale ilişkin kayıtların yerel mahkemece toplandığı, bu bilgi ve belgeler doğrultusunda bilirkişi kurulu raporu üzerinde yapılan denetim sonucunda; değerlendirmeye esas alınan Van ili, ..., ...

Mahallesi 99... parsel sayılı emsal taşınmazın satış tarihinin dava tarihinden önce ve tapuda yapıldığı, bu satışın özel nitelikte olmadığı ve emsal kıyaslamasına esas alınabileceği, emsal ile dava konusu taşınmazın mevkii, konum, nitelik, yüzölçümleri, vergi beyan değerleri bakımından kıyaslaması yapılarak ve benzer özellikleri ile üstün ve eksik yanları gözetilerek değerinin hesaplandığı belirtilerek dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının 246,87 TL olarak hesaplanmasında,

sorumluluğun davacı kuruma ait olduğunun belirlenmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile davacı idare vekilinin başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve Kanuna aykırı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal kıyaslaması yapılarak bedel belirlenmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

4. Mahkemece dava konusu olmayan 1 10... parsel ve 406 parsel sayılı taşınmazlar yönünden hüküm tesis edilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1.Davacı idare vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,

2. Kamu düzeni gereği İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 2 numaralı bendinde yer alan "1 10... parselde, 1 10... parselde" ifadelerinin çıkartılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,