Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/8725 K.2025/16097

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. köyü 1 71... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazda irtifak hakkı taleplerine konu davada öngörülen kamulaştırma bedelinin oldukça yüksek olduğunu, bilirkişi heyetinin objektif değer artışını ve değer düşüklüğü oranını yüksek uyguladığını, buna karşı yaptıkları itirazların yerel mahkemece dikkate alınmadığını, objektif değer artışı'nın %20 oranında uygulanmasının gerekçelendirilmediğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı taşınmaz üzerinde hisseli malik olup davalının taşınmazdaki hissesi oranında irtifak hakkı kurulması gerekirken, diğer hissedarın payının üzerinde de irtifak hakkı kurulmasının, kamulaştırma bedelinin hükümde hatalı gösterilmesinin, davalıya ödenmesine karar verilen 11.393,69 TL kamulaştırma fark bedeline davanın açıldığı tarihten 4 ay sonraki tarih olan 29.12.2021 tarihinden, Silvan Asliye Hukuk Mahkemesinin karar tarihi olan 12.01.2022 tarihine kadar yasal faiz işletilmesi ile işletilen faizin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

karar verilmisi gerekirken tarihte hata yapılmasının, karar tarihi itibari ile alınması gerekli harçtan alınan harcın mahsubu ile bakiye harcın 2942 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesi dikkate alınarak davacı idareden alınarak hazineye irat kaydına karar verilmesi gerekirken yeterli harcın alındığından bahisle harç alınmasına yer olmadığına dair hüküm kurulmasının doğru olmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, ilaveten davalı tarafın istinaf başvurusu olmamasına rağmen yüksek vekâlet ücretine hükmedildiğini, dava konusu taşınmazın parsel numarasının hatalı olarak 1 70... parsel olarak gösterildiğini, idare tarafından fazladan depo edilen bedelin iadesine ilişkin karar verilmediğini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi ve taşınmazın tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergâhı dikkate alınarak, irtifak hakkı karşılığı ve pilon yeri bedelinin tespit edilmesi ve bu hakkın davacı idare adına tapuda tesciline karar verilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Taşınmazın ada ve parsel numarasının hatalı yazılmış olması bozmayı gerektirir.

5.Davalının taşınmazdaki hissesi oranında irtifak hakkı kurulması gerekirken, sehven davacının hissesi üzerinde daimi irtifak hakkı tesis ve tesciline karar verilmesi doğru görülmemiştir.

6.Davacı tarafın pilon yeri bedeli talebi yönünden hüküm tesis edilmemesi bozmayı gerektirir.

7. Davacı idare vekili tarafından fazla depo edilen bedel olmasına rağmen fazla depo edilen bedelin iadesine ilişkin hüküm kurulmaması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekilinin temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının; a. 1 numaralı bendinin (a) harfi ile gösterilen bendinde bulunan "1 70... parsel " ifadesinin çıkartılması, yerine "1 71... parsel " ifadesinin yazılması; "davacının hissesi" ifadesinin çıkartılması yerine "davalının hissesi" ifadesinin yazılması

b. Bölge Adliye Mahkemesinin hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak "Dava konusu .. ili .. ilçesi .. Mahallesi 1 71... parselin fen bilirkişisi tarafından dosyaya sunulan 24.10.2021 tarihli, rapordaki krokide D1 ile gösterilen 3.92 m² pilon (direk) alanı olan kısmının tapusunun davalının hissesi oranında iptali ile davacı ... Genel Müdürlüğü adına tapuya kayıt ve tesciline" cümlesinin yazılması,

c. Bölge Adliye Mahkemesinin hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak "Davacı kurum tarafından fazla depo edilen 3.797,87-TL bedelin, davalı tarafından bankadan çekilmişse varsa ödenen nemaları ile birlikte davalıdan hissesi oranında alınarak davacı idareye verilmesine, bedel alınmamışsa fazla yatan bedelin işlemiş nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine" cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,