Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/8841 K.2026/4177

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi karan davacı idare ile davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1981 (yeni 1 27... ) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın arsa vasıflı olduğunu, dava konusu taşınmazda kısmen kamulaştırma yapıldığını, arta kalan kısmın değer kaybı da gözetilerek dava konusu taşınmazın tamamının davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 06.07.2023 tarihli ve 2022/943 Esas, 2023/473 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile davalılar ... vd. vekili, davalılar ... vd. vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 18.12.2023 tarihli ve 2023/2077 Esas, 2023/2194 Karar sayılı kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza dava tarihi itibarıyla geçerli resmi verilere göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği,

bilirkişi kurulunca belirlenen kapitalizasyon faizi ile objektif değer arttırıcı unsur oranlarının taşınmazın konum ve niteliğine uygun düştüğü, aynı değerlendirme yılı ve aynı kamulaştırma planı içerisinde yer alan dava konusu taşınmaza yakın ve benzer özellikler gösteren 1 27... parsel yönünden belirlenen metrekare birim fiyatının idare temyizi sonrasında denetimden geçerek onandığı hususu da nazara alınarak dava tarihi itibarıyla tespit edilen kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu,

arta kalan kısımların yüzölçümü, geometrik şekli ve taşınmazın bütünlüğü kapsamında uygulanan değer azalış oranlarının da yerinde olduğu anlaşıldığından, davacı idare vekilinin ve bir kısım davalılar vekillerinin istinaf itirazları yerinde görülmemiş, ancak kamu düzenine ilişkin olarak davacı idare harçtan muaf olduğu hâlde, harç yüklendiği gerekçesiyle harç yönünden düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukanda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile davalılar ... vd. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizce yapılan inceleme sonucunda.

25.06.2021 tarihli ilk karar ile fark kamulaştırma bedeli depo edilmediğinden davanın reddine karar verildiği, davacı idare vekilince istinaf aşamasında 24.06.2022 tarihinde fark kamulaştırma bedelinin depo edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince usul ekonomisi gözetilerek İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine ve Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince de davanın kabulüne karar verilmiş ise de istinaf kaldırma kararı sonrası yapılan yargılamada davalılar ... vd. vekilinin duruşmada alınan

beyanlarında, verilen kesin süreler içerisinde bedel bloke edilmediğinden kamulaştırma bedelinin enflasyon karşısında değer kaybettiğini ve yeni bir bilirkişi raporu alınması gerektiğini belirterek davanın kabulüne karar verilmesine muvafakat etmedikleri yönündeki beyanı gözetildiğinde, davanın bu davalılar yönünden reddine karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesi karar başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma kararı doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; hakkında davanın reddine karar verilen davalılar kamulaştırma bedelini bankadan çekmiş olup bunun zımni kabul olduğunu ve muvafakatlerinin olmadığı iddiası ile çeliştiğini, davanın tüm davalılar yönünden kabulüne karar verilmesi gerektiğini, bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığını, belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın tamamen reddi gerekirken bir kısım davalılar yönünden reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, bozma sonrası ilk celsede mazeret dilekçesi sunulmasına rağmen bozma ilamına karşı beyanları alınmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu, idarenin kusuru nedeniyle dava sürüncemede kalmış olup fiyatlardaki fahiş dalgalanmalar nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, enflasyon karşısında belirlenen bedelin düşük kaldığını, dava konusu taşınmaza arsa olarak değer biçilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun ) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararm gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı aşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare ile davalı ... vekillerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,