Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/8998 K.2026/3549

Taraflar arasındaki taşınmazın kesinleşen orman tahdidi içinde bırakılması nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 1007 nci maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin asıl dava ile ... adına ... tarafından açılan tapu iptal ve tescili ile taşınmaz üzerindeki vakıf şerhinin terkini istemine ilişkin birleştirilen davada yapılan yargılama sonunda Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda taşınmazın kesinleşen orman tahdidi içinde bırakılması nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin asıl dava ile ... adına ... tarafından açılan tapu iptal ve tescili istemine ilişkin davalar bozmaya konu edilmediğinden karar verilmesine yer olmadığına, vakıf şerhinin terkini istemine ilişkin birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı asıl davada davalı Hazine vekili ve birleştirilen davada davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 14... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına orman şerhi işlendiğini, bu durumun müvekkillerinin mülkiyet hakkını ihlal ettiğini ileri sürerek uğradığı zararın davalı Hazineden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleştirilen davada davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ... ilçesi, .... Mahallesi 1 14... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman vasfı ile Hazine adına tesciline ve taşınmaz üzerindeki vakfı şerhininin terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalı Hazine ile davalı ... vekilleri cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuştur.

2. Birleştirilen davada davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 01.07.2022 tarihli ve 2021/300 Esas, 2022/214 Karar sayılı kararıyla asıl davanın kabulüne, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, birleştirilen davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptaline ve orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine ve birleştirilen davada davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.12.2022 tarihli ve 2022/3090 Esas, 2022/3026 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda davacı idarece dava konusu taşınmazın 3402 sayılı Kanun'un 22 nci maddesinin (a) bendi uyarınca yapılan yenileme çalışmaları yapıldığı, yüzölçümlerinin değiştiği ileri sürüldüğü ve Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün Parsel Sorgulama Uygulama sitesinden yenileme çalışmalarının yapıldığının tespit edildiği gözetildiğinde yenileme sonucu oluşan yeni tapu kaydı ile yeni kadastro krokisi ilgili Tapu Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüklerinden getirtilip,

yeni duruma göre irtifak hakkı tesis edilen alanların ölçekli kroki üzerinde gösterilmesi için fen bilirkişisinden ve kamulaştırma bedelinin yenileme sonrası oluşan yüzölçümüne göre yeniden tespiti için ise bilirkişi kurulundan ek rapor alınması sağlanmadan eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirdiğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan inceleme ve işlem sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı Hazine ve birleştirilen davada davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Asıl davada davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz arsa niteliğinde olmayıp, fiilen orman niteliğinde olduğundan özel mülkiyete konu olamayacağını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik inceleme sonucu hazırlandığını, orman vasıflı taşınmazlara bedel takdir edilemeyeceğinden ve tamamı orman vasfıyla Hazine adına tescil kararı verilen taşınmaz için önceki maliklerine tazminat ödenmesi söz konusu olmadığından, esasa ilişkin hususlar ve ilk itirazları değerlendirilerek zamanaşımı ve hak düşürücü süreler ve husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulü ve sonrasında karar verilmesine yer olmadığına dair kurulan hükmün bozulmasını talep etmiştir.

2. Birleştirilen davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın tapu kök kayıtlarında "bedel-i öşür", "bedel-i öşür mukataalı", "aşar-ı şeriyyeli" ya da "arazi-i emiriyye" vb. herhangi bir ibarenin bulunmadığını, yalnızca ....

Vakfından "icareli" olduğuna dair kayıt bulunduğu, dolayısıyla tapu kayıtlarında yalnız aşar ve rüsumun vakfedildiğini açıkça ispatlayan hiçbir emare ve işaret olmadığını, aksi yöndeki bilirkişi kanaatinin resmi senet mahiyetindeki tapu kayıtlarıyla apaçık gözüken maddi gerçeğe aykırı olduğunu, orman kadastrosu işlemleri ile ancak taşınmazın niteliğinin tespit edilebileceğini, Cumhuriyet Dönemi öncesi mülkiyet hakkına dayalı olarak kurulmuş vakıf şerhinin, Anayasa, 6831 sayılı Orman Kanunu, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu, Yargıtay içtihatları ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi gereği korunması gerekli bir şerh olduğunu,

mülkiyete dayalı olarak kurulmuş vakıf şerhinin bedelsiz terkin edilemeyeceğini, davacının bedelsiz terkin talebinin reddi yerine kabulü yönünde karar kurulmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesi uyarınca tazminat ve tapu iptal ve tescil ve şerhin terkini istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. Buna karşın, bozma kararı ile İlk Derece Mahkemesince bozma kararı öncesi verilen kararın ortadan kalktığı gözetilmeksizin taşınmazın kesinleşen orman tahdidi içinde bırakılması nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin asıl dava ile ... adına ... tarafından açılan tapu iptal ve tescili istemine ilişkin davalar hakkında yeniden hüküm kurulmaması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı Hazine ve ... vekillerinin temyiz itirazlarının reddine,

2. Kamu düzeni gereği yapılan inceleme sonucunda ile temyiz olunan İlk Derece Mahkeme kararının hüküm fıkrasının; a. (1) numaralı bendinin hükümden çıkartılması, yerine "Birleştirilen davanın kabulü ile İstanbul ili, Adalar ilçesi, Kınalıada Mahallesi 1 14... parselde kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptaline, Orman vasfı ile ... adına tapuya kayıt ve tesciline," cümlesinin yazılması,

b. (3) numaralı bendinin hükümden çıkartılması, yerine "Asıl davanın kabulü ile 493.200,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Hazinesinden alınarak davacılara hisseleri oranında verilmesine, asıl davada davalı ... aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine," cümlesinin yazılması,

c. (9) numaralı bendinin hükümden çıkartılması, yerine "Asıl davada davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 77.980,00 TL nispi vekâlet ücretinin davalı ... Hazinesinden alınarak davacılara hisseleri oranında verilmesine, ve asıl davada davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davacılardan hisseleri oranında alınarak davalı ... Genel Müdürlüğüne verilmesine," cümlesinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,