Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/9170 K.2025/15059

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, davacı idare vekilinin istinaf talebinin incelenmesine yer olmadığına davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Manisa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 1453 (yeni 2 27... ) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın sıfat yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın yasal süre içinde açılmadığını süre aşımı nedeni ile reddinin gerektiğini, dava konusu taşınmazın sulu tarım yapılan, ana yolun kenarında, her türlü belediye hizmetlerinden yararlanan yerleşim yerine yakın olan çok kıymetli bir yer olduğunu, kıymet takdir komisyonu tarafından belirlenen bedelin çok düşük olduğunu, bilirkişi incelemesi ile gerçek değerinin tespit edilerek tüm arazide meydana gelecek değer kaybı da nazara alınarak kamulaştırma bedelinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespitine ve kamulaştırılan taşınmazın 412,45 m²'lik kısmının tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hükmedilen kamulaştırma bedeli ile idarenin kıymet takdir komisyonunca belirlenen bedel arasında fahiş fark olduğunu, kapitalizasyon faiz oranı belirlenirken dava konusu taşınmazın kent ve kasabaya yakınlığının, ulaşım olanaklarının, ürünün değerlendirme kolaylığının, arazinin şeklinin, yüzölçümünün, toprağın yapısının, sulu susuz olması gibi bir çok özelliğinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini,

2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin c bendinde dikkate alınan unsurların aynı Kanun maddesinin (i) bendine göre tekrar objektif unsur adı altında dikkate alınmasının hatalı olduğunu, mükerrer değer artışına sebep olunduğunu, belirlenen objektif değer artış oranının oldukça fahiş olduğunu, idare lehine vekalet ücretine hükmedilmediğini belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; öncelikle verilen kesin süre içerisinde kamulaştırma bedelinin yatırılmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, muvafakatlarının olmadığını belirtmelerine rağmen kesin süreden sonra yatırılan kamulaştırma bedelinin kabul edilerek davanın kabulüne ilişkin hüküm kurulmasının doğru olmadığını, aksi halde ise, dava konusu taşınmazın vasfının arsa olduğunu ve buna göre hesaplama yapılması gerektiğini, yol, çöp toplama vs gibi tüm belediye hizmetlerinden yararlanmakta olduğunu, taşınmazda elektrik bulunduğunu, bitişik parsellerde elektrik aboneliklerinin bulunduğunu,

taşınmazın arazi olduğunun kabul edilmesi halinde dahi % 100 objektif değer artışı'nın çok düşük olduğunu, çevre yoluna paralel yapılan, TCDD demir yolu hattı için 2014 yılında yapılan kamulaştırmalarda % 200 objektif değer artışı uygulandığını ve Yargıtay denetiminden geçtiğini, taşınmaz için esas alınan münavebenin uygun olmadığını, davanın açıldığı yıl olan 2022 yılı üretim verilerinin esas alınması gerekirken, 2021 verilerinin esas alınmasının doğru olmadığını, kapitalizasyon faiz oranının hatalı olduğunu belirterek, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2942 sayılı Kanun'un 10/8 maddesi gereğince usulüne uygun olarak iki kez verilen 15 günlük süreye rağmen davacı idare tarafından kamulaştırma bedelinin verilen süreler içerisinde bankaya depo edilmediği ve davalının mahkemece verilen süreler geçtikten sonra bedelin depo edilmesine muvafakatinin olmadığı anlaşılmakla Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin son içtihatları (Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin 2024/32 07... /3318 Karar gibi) ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 06/06/2024 tarihli 2022/5-1023Esas-2024/308Karar sayılı ilamı da dikkate alınarak davalılar vekilinin istinaf

başvurusunun kabulüne, kararın niteliğine göre davacı idarenin istinaf taleplerinin incelenmesine yer olmadığına, bu doğrultuda ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak verilen süreler içerisinde bedel bloke edilmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; yargılama devam ederken kamulaştırma bedeli bankaya depo edildiğinden davanın reddine ilişkin verilen kararın hatalı olduğunu, yargılamayı uzatma amaçlarının olmadığını, ödenek sıkıntısı nedeniyle geç yatırıldığını, kamu menfaati gereği Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,