Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/923 K.2025/11243

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkin davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .... ili, .... ilçesi, ... köyü ... ada 16 parsel, 102 ada 2 parsel ve 103 ada 9 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazların gerçek bedelinin tespitini talep etmiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 31.10.2013 tarihli ve 2013/422 Esas, 2013/148 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; aynı bölgeden intikal eden ve Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin denetiminden geçen aynı kamulaştırma kapsamında açılan bedel tespit ve tescil davası dosyasında mevcut İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine göre zeytinin veriminin 500 kg., ortalama toptan satış fiyatının 2,00 TL/kg kabul edilerek hesaplama yapılıp, bedel tespit edilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi,

üretim giderlerine sermaye faizi ve genel idare giderleri eklenmesi suretiyle üretim giderleri yüksek alınarak kamulaştırma bedelinin düşük tespiti, dava konusu taşınmaz sulu arazi niteliğinde olduğundan, kapitalizasyon faizinin % 4 oranında uygulanması gerekirken, bu oranın % 5 kabulü suretiyle bedel tespiti, dava konusu taşınmazların konumu, bilirkişi raporlarında yazılı özellikleri gözönünde bulundurulduğunda, objektif değer artırıcı unsur oranının % 50 olacağı gözetilmeden, yazılı şekilde eksik bedel tespiti, davacı idare yargı harçlarından muaf hale geldiğinin gözetilmesi gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 14.11.2019 tarihli ve 2018/426 Esas, 2019/257 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; sermaye faizinin ve genel idare giderlerinin üretim masraflarına dahil edilmek suretiyle düşük bedele hükmedildiğinden bozma yapılmış olmasına rağmen bozma sonrası yine üretim giderlerine sermaye faizi ve genel idare giderleri eklenmesi suretiyle üretim giderlerini yüksek alarak düşük bedel tespit eden bilirkişi raporunun hükme esas alınması, dava konusu 103 ada 2 parsel sayılı taşınmaz için bozma ilamında belirtildiği üzere, zeytinin veriminin dekara 500 kg, ortalama toptan kg satış fiyatının 2,00 TL olduğu kabul edilerek bedel tespit edilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi,

Dairemiz bozma ilamında %50 objektif değer artış oranının uygulanması gerektiği belirtildiği hâlde, dava konusu 101 ada 16 parsel ve 103 ada 9 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelini objektif değer artışı uygulanmadan belirlenen bilirkişi raporu hükme esas alınarak az bedele hükmedilmesi, faize ilişkin hatalı karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Mahkemenin 12.02.2021 tarihli ve 2020/242 Esas, 2021/127 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; sermaye faizinin ve genel idare giderlerinin üretim masraflarına dahil edilmek suretiyle düşük bedele hükmedildiğinden bozma yapılmış olmasına rağmen bozma sonrası yine üretim giderlerine sermaye faizi ve genel idare giderleri eklenmesi suretiyle üretim giderlerini yüksek alarak düşük bedel tespit eden bilirkişi raporunun hükme esas alınması, dava dört ay içerisinde sonuçlandırılamadığından,

ilk karar ile tespit edilen kamulaştırma bedeline dört ayın bitimi tarihi olan 20.04.2013 tarihinden ilk karar tarihine kadar, ikinci karar ile tespit edilen kamulaştırma bedeline ikinci karar tarihine kadar faiz yürütülmesi gerektiğinin düşünülmemesi, davanın niteliği gereği kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine karar tarihinde yürürlükte olan tarife uyarınca belirlenen maktu vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğinin düşünülmemesi hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bedelin yüksek belirlendiğini, usuli kazanılmış hakkın ihlal edildiğini, faize ilişkin hükmün hatalı olduğunu, lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bedelin düşük belirlendiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tesciline ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,