Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/962 K.2025/5615

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İzmir 13. Sulh Hukuk Mahkemesinin 08.11.2022 Tarihli ve 2022/2049 Esas, 2022/1837 Karar Sayılı Kararı Dosya kapsamından muris ...'nun Türk Vatandaşı olmadığı, milletlerarası özel hukuk ve usul hukukunun ilgili hükümlerine göre, Türkiye'de yerleşim yeri olmayanların mirasçılık belgeleri verilmesinde yetkili mahkemenin Türkiye'de mallarının bulunduğu yer mahkemesi olduğu, dosya arasında bulunan tapu kaydından murisin taşınmazlarının İstanbul ili Emiönü İlçesi sınırlarında olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul 22. Sulh Hukuk Mahkemesinin 22.02.2023 Tarihli ve 2022/1729 Esas, 2023/221 Karar Sayılı Kararı Mirasçılık belgesi verilmesi davalarında kesin yetki kuralı bulunmayıp dosyada yetki itirazına ilişkin bir kayıtta bulunmadığı anlaşıldığından dosyanın İzmir Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 598 inci maddesi ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 384 üncü maddesi uyarınca mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Mirasçılık belgesi” başlıklı 598 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir.”

3.6100 sayılı Kanun'un “Mirastan doğan davalarda yetki” başlıklı 11 inci maddesinin 3 üncü fıkrası şöyledir: “Mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davalarda, mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 12 nci maddesinin 4 üncü fıkrası şöyledir: “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

5. 6100 sayılı Kanun'un “Çekişmesiz yargı işleri” başlıklı 382 nci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin 6 ncı alt bendinde “mirasçılık belgesi” sayılmıştır.

6. 6100 sayılı Kanun'un “Çekişmesiz yargı işlerinde yetki” başlıklı 384 üncü maddesi şöyledir. “Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir.”

C. Değerlendirme

Mirasçılık belgesi verilmesi davalarının çekişmesiz yargı işlerinden olduğu, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın İzmir 13. Sulh Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR