Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/9744 K.2026/4383

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davacı idare vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 10.03.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davacı idare vekili Avukat ... gelmiş, davalı vekili duruşmaya katılmamıştır. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Tekirdağ ili, ..., ... Mahallesi 5 27... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırılan kısımlarının kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; bedelin tespitini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faiz oranının hatalı alındığını, destekleme bedellerinin ilavesinin doğru olmadığını, objektif değer artışı uygulanmaması gerektiğini, bedelin yüksek belirlendiğini ve faiz tarihlerinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin süresinde depo edilmemesi nedeniyle muvafakat beyanı alınmadan davanın kabulüne karar verildiğini, geçen uzun süre ve enflasyon oranları dikkate alındığında depo edilen bedelin gerçek karşılık olamayacağını, raporun tatmin edici olmadığını, verimin düşük, masrafın yüksek alındığını, objektif değer artışının az olduğunu, faiz oranı ve türünün doğru olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tespit edilen kamulaştırma bedelinin bloke edilmesi için davacı idare vekilince verilen süreler içerisinde kamulaştırma bedeli depo edilmemiş ise de sunulan banka dekontuna göre davacı idarenin Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihinden önce depo kararını yerine getirildiği anlaşıldığından, usul ekonomisi gözetilerek Dairelerince işin esasına girilmesine karar verildiği;

ancak Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 08.03.2023 tarihli ve 2022/10915 Esas, 2023/2197 Karar sayılı kararında usul ekonomisi gözetilerek davalı tarafın işin esasına girilerek karar verilmesini isteyip istemediği yönünde beyanıda alınmak suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinin belirtildiği, davalı vekilinin 10.06.2024 tarihli beyan dilekçesinde bedelin süresinde bloke edilmediğinden İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinin doğru olduğunu işin esasına girilmemesini belirttiği yine istinaf dilekçesindeki beyanlarından da işin esasına girilmesine muvafakatları bulunmadığı anlaşıldığından,

davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedeli tahsil edildiği hâlde, kaldırma kararının gerekçesi dışına çıkılarak davanın reddine karar verildiğini, davalının kamulaştırma bedelini derhal tahsil ettiğini, bu nedenle kabul kararına zımnen muvafakat ettiklerini, bedelin yatırılmasına muvafakatlerinin olmadığının bildirilmesinin iyiniyet kuralına aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun ( 6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İlk Derece Mahkemesinin, fark bedelin verilen yasal süreler içerisinde depo edilmemesi nedeniyle davanın reddine ilişkin ilk kararının davacı idare vekilince istinaf edildiği ve davalı vekilinin 29.01.2022 havale tarihli istinafa cevap dilekçesinde ise bedelin ret kararı verildikten sonra bloke edilmiş olması nedeniyle, usul ekonomisi gözetilerek dosyanın, davanın esası hakkında karar verilmesi için İlk Derece Mahkemesine iadesinin talep edilmiş olduğu gözetildiğinde, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Davacı idare kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı idareye ödenmesine,