Yargıtay 6. Ceza Dairesi E.2014/15335 K.2017/5121

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanıklar ... ve ... savunmanının, sanıklar hakkında hükmolunan beraat kararının gerekçesine yönelmeyen, vekalet ücreti istemi ile sınırlı temyiz istemine yönelik yapılan incelemede;

Savunma hakkı Anayasanın 36. maddesi ile güvence altına alınmış; herkesin meşru vasıta ve yollardan yararlanmak suretiyle yargı mercii önünde davacı veya davalı olarak savunma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. Sanık bu hakkını bizzat kullanabileceği gibi müdafii aracılığı ile de kullanabilir.

5271 sayılı CMK'nın 2/1-c maddesinde “Şüpheli veya sanığın Ceza Mahkemesinde savunmasını yapan avukatı” olarak tanımlanan müdafii, sanık lehine hareket edip hukuki yardımda bulunan sujedir.

Şüpheli veya sanığın müdafii aracılığıyla savunması hususunda tercih yapma imkanına sahip olduğu hallerde görev yapan müdafii ihtiyari müdafii, görevlendirmesi hususunda şüpheli veya sanığın iradesi önem taşımadığı hallerde görev yapan müdafii zorunlu müdafiidir.

5871 sayılı CMK'nın da zorunlu müdafiilik sistemini öne alıp CMK'nın 150/2-3, 74/2, 101/3, 264/1, 247/3. maddelerinde görevlendirme zorunluluğu belirlenmiştir.

CMK'nın 150/2-3. maddeleri uyarınca görevlendirilecek zorunlu müdafiinin ücretinin niteliği ve kime yükleneceği konusunda 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 13. maddesinin 1. fıkrasında “ödenecek ücret tespit ve ödemenin nasıl yapılması ile bunun bir yargılama gideri olduğunun açıklandığı; Ceza Muhakemesi Kanunu Gereği Müdafii ve Vekillerin Görevlendirmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelikte de uyumlu düzenlemelere yer verilmiştir.

5271 sayılı CMK'nın “yargılama gideri” başlıklı 324. maddesi;

(1) Harçlar ve tarifesine göre ödenmesi gereken Avukatlık ücreti soruşturma ve kovuşturma evrelerinde yargılama yürütülmesi amacıyla Devlet Hazinesinden yapılan her türlü harcamalar ve taraflarca yapılan ödemeler yargılama gideridir.

(2) Hüküm ve kararda yargılama giderinin kimlere yükleneceği gösterilir” şeklinde düzenleyerek, Avukatlık ücretleri ile soruşturma ve kovuşturma aşamasında yargılamanın yürütülmesi amacıyla Devlet Hazinesinden yapılan harcamalar ve taraflarca yapılan ödemelerin yargılama kapsamında olduğu açıkça belirtilmiştir.

26/05/1935 gün ve 111/7 sayılı İBK'ında da “Ceza davalarındaki yargılama giderinin hükmün tamamlayıcı bir parası olduğu, bu sebeple ilamda açıklanması ve kime yükleneceğinin belirtilmesi gerektiği, yargılama gideri ile ilgili kararlarında Yargıtay incelenmesine tabi olduğu” sonucuna ulaşılmıştır.

1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 168. maddesi uyarınca Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan ve 23/12/2006 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2007 yılı Avukatlık Asgari ücret tarifesinin 13/5. maddesinde “Beraat eden, kendisini vekil ile temsil ettiren sanık yararına hazine aleyhine maktu avukatlık ücretine hükmedilir.” şeklinde düzenleme yapılmış; bu tarihten sonra yayımlanarak asgari ücret tarifelerinde aynı hükme yer vermeye devam edilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 90/5. maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “ Adil yargılama hakkı” başlıklı 6-3-c maddesinde “ bir suç için itham edilen herkes aşağıdaki asgari hakka sahiptir. Kendisini bizzat savunacak veya seçeceği bir müdafiinin yardımından yararlanmak; eğer avukat tutmak için gerekli maddi olanaklardan yoksun ise ve adaletin yerine gelmesi için gerekli görüldüğünde; resen atanacak bir avukatın yardımından ücretsiz olarak yararlanabilmesi” hükmü düzenlenmiştir.

Buna göre sanığın mali durumunun müdafii ücretini karşılamak için uygun olduğu durumda ise söz konusu kişiye adli yardım verilmesine matuf olarak ayrıca adaletin selameti değerlendirmesine de gerek kalmayacaktır.

Somut dosyada;

Sanıklar ... ve ... haklarında Beraat kararı verildiği, sanıkların kovuşturma ve soruşturma aşamasında usulüne uygun bir vekaletname düzenlenmeden sanıkların mahkemedeki savunmasına yardımcı olan sanıklar müdafii 10/09/2013 günlü dilekçe ile hükmü, Avukatlık vekalet ücreti yönünden temyiz davası açmıştır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 16/09/2014 günlü yazıları üzerine sanıklar ... ve ...; Beyoğlu 10. Noterliğinden 22/10/2014 gün 21722 ve 21771 yevmiye nolu vekaletnameler ile Av. ...'ı vekaletnameli müdafii konumuna getirmişlerdir.

Görüldüğü üzere Av. ..., sanıkların kovuşturma ve/veya soruşturma aşamasında vekaletnameli avukatı olmayıp hükümden sonra bu niteliğe kavuşmuştur.

Avukatlık Asgari Ücret tarifesinin 13/5. maddesinden bu bağlamda yararlanma olanağı olmayıp, bu yönde bir hüküm kurulmamasında isabetsizlik bulunmadığı,

Ancak;