Yargıtay 6. Ceza Dairesi E.2015/8317 K.2018/3238

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

5271 sayılı TCK’nın 231. maddesinde düzenlenen ve sanık hakkında kurulan mahkumiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, doğurduğu sonuçlar itibariyle karma bir özelliğe sahip olup, koşulları şunlardır;

1- Suça ilişkin koşullar;

a)-Yargılama sonunda mahkumiyet hükmü tesis edilmesi ve 2 yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası,

b)-Suçun Anayasanın 174.maddesinde güvenceye alınan suçlardan bulunmaması,

2- Sanığa ilişkin koşullar,

a)-Sanığın daha önceden kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış olması,

b)-Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen önceki hale getirme veya tamamen giderilmesi, (5271 sayılı CMK’nın 231/9. fıkrasına göre zararın giderilmesi koşulu derhal yerine getiremediği takdirde; sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir.)

c)-Mahkemece sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışı göz önünde bulundurularak sanığın yeniden suç işlemeyeceği kanaatine ulaşılması gerekmektedir.

Bunların yanı sıra 25/07/2010 tarihli ve 27652 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6008 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin 6. fıkrasına eklenen "Sanığın kabul etmemesi hâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez." biçimindeki norm ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi sanığın kabul etmemiş bulunmaması olumsuz koşuluna da bağlanmıştır. Buna göre yukarıda anılan koşulların bulunması ve sanığında kabulü halinde mahkeme hükmün açıklanmasını geri bırakmaya karar verebilir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükmün açıklamasına ilişkin olarak, 5271 sayılı CMK'nın 231. maddesinin 11. fıkrası “Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde, mahkeme hükmü açıklar. Ancak mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir.” hükmünü taşımaktadır.

Görüldüğü üzere, açıklanması geri bırakılan hükmün açıklanabilmesi için iki halden birinin gerçekleşmiş olması gerekmektedir.

Sanığın denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlemesi veya mahkemece kendine yüklenen yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde hüküm açıklanacaktır.

Denetim süresi içerisinde işlenen ikinci suçun bu süre içerisinde kesinleşmesi gibi bir zorunluluğa yer verilmemiştir. İkinci suçun denetim süresinde işlenmesi yeterlidir.

Ancak;

Mahkemece sanığın denetim süresi içerisinde işlediği kasıtlı suçtan verilen mahkumiyet kararının kesinleşmesinden sonra hüküm açıklanabilecektir.

Kesin hüküm, bir hukuki uyuşmazlığı kesin olarak çözen son karardır. Kesin hüküm şekli yada maddi anlamda olabilir.

Hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen kişinin CMK’nun 231/8. maddesi gereğince belirlenen beş yıllık denetim süresi içinde yeniden bir suç işlemesi halinde, bu durumunun kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü ile tespit edilmesi zorunludur. Soruşturma ve kovuşturma aşamalarından, hatta kanun yolu denetiminden oluşan bu süreç, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararı veren mahkemece beklenmelidir. Hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen kişinin denetim süresi içinde suç işlediğine ilişkin iddianın kararı verilen mahkemece bilinmesi dosyanın ele alınması için yeterli olmayıp,sanık hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmü olmadan, açıklanması geri bırakılan hükmün mahkemesince açıklanması olanaklı değildir.

Somut davaya gelince;

Sanık ... hakkında, 08.08.2006 tarihli eylemi nedeniyle açılan kamu davasını yürüten Şanlıurfa 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 12/06/2008 gün ve 2007/164 esas, 2008/140 karar sayılı ilamı ile, geceleyin, birden çok kişi tarafından silahla yağmaya kalkışma suçundan, 2 yıl 2 ay 20 gün hapis cezası belirlenip, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, sanığın 5 yıl süre ile denetim süresine tabi tutulmasına karar verildiği, anılan kararın, vaki itirazın reddi üzerine 11.07.2008 tarihinde kesinleştiği,

Şanlıurfa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/225 esas sayılı ihbar yazısı ile, 23.03.2012 tarihinde işlediği kasten adam öldürme, yağma ve 6136 sayılı Yasa’ya aykırılık suçlarından, Mahkeme’nin 16/10/2012 gün ve 2012/225 esas, 2012/222 sayılı kararı ile, sanık ...’un hükümlülüğüne karar verildiğinin belirtildiği;

Bunun üzerine, Şanlıurfa 3. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından dava dosyası yeniden ele alınıp, 25.11.2014 gün ve 2014/296 esas, 2014/386 sayılı karar ile, sanık hakkında açıklanması geri bırakılan hükmün açıklandığı,

UYAP sisteminden yapılan araştırmada, 12/06/2008 günlü hükmün açıklanmasına esas alınan Şanlıurfa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 16/10/2012 gün ve 2012/225 esas, 2012/222 sayılı kararının, Yargıtay 1. Ceza Dairesi’nin 30.04.2014 gün ve 2013/4841 esas, 2014/2771 karar sayılı ilamı ile, “6136 sayılı Yasaya aykırılık” suçu yönünden onandığı, yağma ve kasten öldürme suçları yönünden ise bozulduğu, bozma ilamı sonrasında yapılan yargılama sonucunda, anılan Mahkeme tarafından, 23.06.2014 gün, 2014/281 esas, 2014/246 sayılı karar ile sanığın mahkumiyetine karar verildiği, bu hükmün de Yargıtay 1. Ceza Dairesi’nin 15.03.2016 gün ve 2015/6263 esas, 2016/1267 karar sayılı ilamı ile onandığının anlaşıldığı;

Hal böyle olunca;

Temyiz davasına konu Şanlıurfa 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 25.11.2014 gün ve 2014/296 esas, 2014/386 karar sayılı kararında yer alan “kasten öldürme suçundan 25 yıl hapis cezası ile cezalandırıldığı, kararın 30/04/2014 tarihinde kesinleştiği...” şeklindeki gerekçe, anılan hükmün 15.03.2016 tarihinde kesinleşmiş olduğu dikkate alındığında dosya ile uyumlu olmayıp, belirtilen tarihte onanarak kesinleşen hükmün, sanık hakkında 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan verilen mahkumiyet hükmü olduğunun gözetilmemesi,