Yargıtay 6. Ceza Dairesi E.2021/12548 K.2022/7637

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-5237 sayılı TCK'nın "Hata" başlıklı 30. maddesi dört fıkra halinde;

"(1)Fiilin icrası sırasında suçun kanunî tanımındaki maddî unsurları bilmeyen bir kimse, kasten hareket etmiş olmaz. Bu hata dolayısıyla taksirli sorumluluk hâli saklıdır.

(2)Bir suçun daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli hâllerinin gerçekleştiği hususunda hataya düşen kişi, bu hatasından yararlanır.

(3)Ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlere ait koşulların gerçekleştiği hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişi, bu hatasından yararlanır.

(4)(5377 SK ile eklenen ...) İşlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişi, cezalandırılmaz"

Şeklinde çeşitli hata halleri düzenlenmiş olup, maddenin birinci fıkrasında suçun maddi unsurlarında hataya ilişkin hükme yer verilmiştir.

İkinci fıkra ile kişinin, suçun daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli hallerinin gerçekleştiği hususundaki hatasından yararlanması öngörülmüş olup, buna göre örneğin, öldürdüğü kişinin kardeşi olduğunu bilmeyen fail, kasten öldürme suçunun nitelikli hallerinden olan kardeşini öldürmekten değil, kasten öldürmenin temel şeklinden sorumlu olacak, değersiz zannederek değerli bir kolyeyi çalan fail hakkında da değer azlığı hükmü uygulanacaktır.

Üçüncü fıkrada, ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlere ait şartların gerçekleştiği konusunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişinin, bu hatasından yararlanacağı hüküm altına alınmış olup, fıkrada hem hukuka uygunluk sebebinin maddi şartlarında hata, hem de kusurluluğu etkileyen hata halleri düzenlenmiştir. Failin bu fıkra hükmünden yararlanabilmesi için, bulunduğu durum itibarıyla hatasının kaçınılmaz olması şartı aranmıştır.

Maddeye 5377 sayılı Kanun ile eklenen dördüncü fıkrada ise, işlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişinin cezalandırılmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Uyuşmazlığa ilişkin olarak maddenin birinci fıkrasının daha ayrıntılı ele alınması gerekmektedir.

Uyuşmazlığa ilişkin olarak maddenin birinci fıkrasının gerekçesinde; "Kast, suçun kanuni tanımındaki maddi unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Bu unsurlara ilişkin bilgisizlik, eksik veya yanlış bilgi sahibi olunması durumu ise, maddi unsurlarda hata olarak adlandırılır. Böyle bir hata kastın varlığına engel olur." denilmektedir.

Failin, TCK’nın 30. maddesinin 3. ve 4. fıkraları kapsamında hatadan yararlanabilmesi için bu hatanın kaçınılmaz olması gerekirken, 1. ve 2. fıkra kapsamındaki hatanın varlığı yeterlidir.

5237 sayılı TCK’nın esas aldığı “Yeni suç teorisi”ne göre suçun maddi unsurları; fiil, netice, nedensellik bağı, fail, mağdur ve konu’dan oluşmaktadır. TCK m. 141. hükmüne göre hırsızlık suçunun konusu, taşınır maldır. Örneğin vestiyerden kendi paltosu olduğu zanlıyla başkasının paltosunu alan kişi suçun konusunda hataya düştüğünde bu hatasından yararlanır. Suçun unsurlarındaki hata kastı ortadan kaldırdığından ve hırsızlık suçunun taksirli hali de kanunda suç olarak düzenlenmediğinden böyle bir kişiye unsur yokluğu nedeniyle ceza verilemez.

Somut olayda; olay günü sanık ...’ın, yanında dava dışı sanıklar ..., ... olduğu halde mağdurlara ait tarlaya gelerek mağdurların daha önceden hasat ettikleri saman balyalarını araca yükledikleri sırada yakalandıkları iddia, ikrar ve tüm dosya kapsamıyla sabit olmuştur.

Sanık ...’ın aşamalarda değişmeyen beyanlarında nakliyecilik işi ile uğraştığını, tanık olarak dinlenen ...’in kendisini telefon ile arayarak tarlasında bulunan saman balyalarını getirmesini istemesi üzerine yanına diğer sanıkları da alarak tarif üzerine...’a ait olduğunu zannettiği tarlaya gelerek saman balyalarını taşırken yakalandıklarını beyan ettiği, tanık ...’in kollukta alınan beyanında, olaydan 1 gün önce sanık ...'ı arayıp ...

Köyün karşısında bulunan tarlasını tarif edip oradaki samanları Karacabey'e getirmesini istediğini, sanık ...’ın daha önce tarlasına gitmediğini, suça konu samanları kendisine ait olduğunu sandıkları için yüklemiş olabileceklerini belirttiği, mahkeme huzurunda alınan beyanında ise;

sanık ...’a telefon ettikten sonra köydeki samanı yükleyerek Gazi mahallesindeki evine getirdiklerini, 2 gün sonra karakoldan aradıklarını belirttiğinin anlaşılması karşısında, öncelikle tanık...’un beyanları arasındaki çelişki giderilerek ayrıca gerekirse olay mahallinde keşif yapılarak olay yeri ile tanık ...’e ait tarla arasındaki mesafe ve aynı mevkide bulunup bulunmadığı tespit edildikten sonra sonucuna göre, sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri ile sanığın, suçun kanuni tanımındaki maddi unsurlardan olan suçun konusunda hataya düştüğünün tespiti halinde,

TCK'nın 30/1. maddesi uyarınca bu hatasından yararlanması gerektiği gözetilmeyerek eksik araştırma ile yazılı şekilde mahkumiyet hükmü kurulması,