Yargıtay 6. Ceza Dairesi E.2023/2312 K.2023/10857

Suça sürüklenen çocuklar hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu,

7035 sayılı Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemelerinin İşleyişinde Ortaya Çıkan Sorunların Giderilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 21 inci maddesi uyarınca temyiz isteğinin süresinde olduğu, 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... Cumhuriyet Başsavcılığının 22.10.2008 tarihli iddianamesi ile suça sürüklenen çocuk ... hakkında yağma suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 148 nci maddesinin birinci fıkrası, 31 inci maddenin üçüncü fıkrası ve yağmaya teşebbüs suçundan 148 nci maddesinin birinci fıkrası, 35 inci madde, 31 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca cezalandırılması istemi ile, 17.05.2019 tarihli iddianame ile suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında nitelikli yağma suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 149 uncu maddesi birinci fıkrasının (c) bendi, 31 inci maddenin üçüncü fıkrası ve yağmaya teşebbüs suçundan 149 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 35 inci madde, 31 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca cezalandırılmaları istemi ile kamu davası açılmıştır.

2. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda 17.07.2009 tarih 2008/418 Esas 2009/298 Karar sayılı ilamı ile suça sürüklenen çocuk ... hakkında nitelikli yağma suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 149 uncu maddesi birinci fıkrasının (c) bendi, 31 inci maddenin üçüncü fıkrası, 62 nci madde gereğince 5 yıl 6 ay 20 gün ve nitelikli yağmaya teşebbüs suçundan 149 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 35 inci madde, 31 inci maddenin üçüncü fıkrası, 62 nci madde uyarınca 2 yıl 9 ay 10 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.07.2009 tarih 2008/418 Esas 2009/298 Karar sayılı kararının sanık müdafi tarafından temyizi üzerine Yargıtay 6. Ceza Dairesinin, 02.02.2015 tarih ve 2012/14178 Esas, 2015/37312 Karar sayılı kararıyla;

"1- Sanık 18 yaşını doldurduğu halde, 5271 sayılı CMK'nın 185 inci maddesine aykırı olarak hükmün kurulduğu 17.07.2009 tarihli oturumun açık yerine kapalı yapılması ve hükmünde açık yerine kapalı tefhim edilmesi suretiyle, aleniyet ilkesine aykırı davranılması,

2- Hükmün özünü oluşturan kısa kararın tefhim edildiği 17.07.2009 tarihli duruşma tutanağının 1, 2 ve 3. sayfasının başkan tarafından imzalanmaması suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 219/1. maddesine aykırı davranılması," nedenleriyle oybirliği ile bozulmasına karar verilmiştir.

4. Bozma üzerine yapılan yargılama sonucu ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.02.2016 tarih ve 2015/155 Esas, 2016/56 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk ... hakkında nitelikli yağma suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 149 uncu maddesi birinci fıkrasının (c) ve (e) bendleri, 31 inci maddenin üçüncü fıkrası, 168 inci maddenin üçüncü fıkrası, 62 nci madde gereğince 3 yıl 8 ay 13 gün ve nitelikli yağmaya teşebbüs suçundan 149 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (e) bendleri, 35 inci madde, 31 inci maddenin üçüncü fıkrası, 62 nci madde uyarınca 2 yıl 9 ay 10 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir.

5. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.02.2016 tarih ve 2015/155 Esas, 2016/56 Karar sayılı kararının suça sürüklenen çocuk müdafii ve o yer Cumhuriyet savcısı tarafından temyizi üzerine Yargıtay 6. Ceza Dairesinin, 09.02.2019 tarih ve 2016/4164 Esas, 2019/648 Karar sayılı kararıyla;

"1-Sanığın eylemini birlikte gerçekleştirdiği kabul edilen ve Dairemizin 02.02.2015 tarihli bozma kararı öncesinde haklarında atılı suça iştirakten Cumhuriyet Başsavcılığına ihbarda bulunulmasına karar verilen ... ve ... hakkındaki ihbarın akıbetinin araştırılarak: eğer açılmış bir dava var ve birleştirilmesi mümkün ise her iki dava dosyasının kanıtların birlikte değerlendirilmesi açısından 5271 sayılı CMUK'nın 8 inci ve 11 inci maddeleri gereğince birleştirilmesi, mümkün olmadığı takdirde dava dosyasının aslının ya da onaylı örneklerinin denetime olanak sağlayacak şekilde dava dosyası içerisine konulup, sonucuna göre sanık ... hakkında 5237 sayılı TCK'nin 149/1-c bendinin uygulama koşullarının oluşup oluşmadığının tartışılması gerektiğinin gözetilmememesi,

2-1997 doğumlu olan mapdurun beden veva ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda olup olmadığı konusunda gözlem yapılarak ve gerektiğinde usulüne uygun olarak rapor aldırılarak sonucuna göre 5237 sayılı TCK'nin 149/1-e bendinin uygulama koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması," nedenleriyle oybirliği ile bozulmasına karar verildiği.

6. Bozma üzerine yapılan yargılama sonucu ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 27.11.2020 tarih ve 2019/33 Esas, 2020/319 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuklar hakkında nitelikli yağma suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 149 uncu maddesi birinci fıkrasının (c) ve (e) bentleri, 31 inci maddenin üçüncü fıkrası, 168 inci maddenin üçüncü fıkrası, 62 nci madde gereğince 3 yıl 8 ay 13 gün ve nitelikli yağmaya teşebbüs suçundan 149 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (e) bendi, 35 inci madde, 31 inci maddenin üçüncü fıkrası, 62 nci madde uyarınca 2 yıl 9 ay 10 gün hapis cezasıyla cezalandırılmalarına karar verilmiştir.

7. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 27.11.2020 tarih ve 2019/33 Esas, 2020/319 Karar sayılı kararının suça sürüklenen çocuklar müdafiileri tarafından temyizi üzerine Yargıtay 6. Ceza Dairesinin, 16.02.2022 tarih ve 2021/22125 Esas, 2022/1773 Karar sayılı kararıyla;

"1-Suça Sürüklenen Çocuk ... Hakkında Kurulan Hükümlerin Temyiz İncelemesinde;

Suça sürüklenen çocuk ve müdafii arasında duruşmada yüz yüzeliğin gerçekleştiği, hükmün suça sürüklenen çocuk ve müdafıinin yokluklarında verildiği ve suça sürüklenen çocuk müdafiine tebliğ edilmesine rağmen temyiz başvurusunda bulunmadığı gerekçeli kararın suça sürüklenen çocuğa ayrıca tebliğ edilmesinin yeni bir temyiz hakkı vermeyeceği gibi temyiz süresini de başlatmayacağının anlaşılması karşısında, tebliğnameye uyguı olarak CMUk'nun 317. maddesi uyarınca temyiz itirazının REDDİNE,

2-Suça Sürüklenen Çocuk ... İle ... Hakkında 02.10.2008 Tarihli Eylemle İlgili Kurulan Hükümlerin Temyiz İncelemesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre: suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye aykırı olaran ONANMASINA,

3-Suça Sürüklenen Çocuk ... ve ... Hakkında 01.10.2008 Tarihli Eylemle İlgili Kurulan Hükümlerin Temyiz İncelemesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimler kurulunun takdirine göre: suçun suça sürüklenen çocuklar tarafından islendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Y.C.G.K.'nın 15.12.2009 günlü. 6/242-291 esas ve karar sayılı içtihadında belirtildiği üzere, 5237 sayılı TCK'nın 145. (veya 150/2) maddelerinde veya gerekçelerinde "Daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeş i alma" koşulu yoktur. Elbette değerin az olmasına ilaveten, daha çoğunu alma olanağı varken daha azı alınmış ise: hu maddeler uygulanmalıdır.

Ancak; her iki maddenin, yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir. TCK'nın 145 veya 150/2 inci maddeleri uyarınca faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması kural olarak yeterli olup, suç ve cezada kanunilik ilkesi ile aleyhe kıyas ve yorum yasağı gereği, kanunda bulunmayan başka bir koşul ihdas edilemez.

Hâkim indirim oranını TCK'nın 3 üncü maddesinde öngörüldüğü üzere "İşlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı" olacak şekilde saptamalıdır. TCK'nın 145 inci ve 150/2 nci maddelerinin uygulanmasında hâkime geniş bir takdir yetkisi tanınmış olup. TC Anayasasının 141/3, 5271 sayılı CMK'nın 34. 223.

230 ve 289 uncu maddeleri uyarınca sözü edilen yetki kullanılırken, keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle açıklanmalı ve uygulama yapılmalıdır.

Öte yandan hâkim TCK'nın 145 inci veya 150/2 nci maddeleriyle kendisine tanınan takdir yetkisini kullanırken. evrensel ceza hukuku prensiplerinden olan ve ceza kanunlarımızın hazırlanmasında esas alınan, kanunilik, belirlilik, orantılılık ve ölçülülük ilkeleri, kıyas ve aleyhe yorum yasağı ile mükerrer değerlendirme yasağına uygun bir değerlendirme yapmak zorundadır. Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun Dairemizce benimsenen içtihatları uyarınca; röuar kapağı, plaka, sürücü belgesi, kimlik belgesi ve bankamatik kartı gibi eşyaların hırsızlık suçuna konu olması halinde, ortaya çıkan tehlike veya bunların yeniden çıkartılması için sarf edilecek emek ve mesai vb."de gözetilerek değer azlığı indirimi yapılmamalıdır.

Açıklanan nedenlerle;

Suç tarihinde yolda gördükleri mağduru durdurarak üzerini aravıp 4,00TL parasını almak şeklinde meydana gelen eylemde mağdurdan alınan para miktarı gözetilerek TCK'nın 150/2 inci maddesi gereğince cezadan indirim yapılması gerektiğinin düşünülmemesi." nedeniyle oybirliği ile bozulmasına karar verilmiştir.

8. Bozma üzerine yapılan yargılama sonucu ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.04.2022 tarih ve 2022/45 Esas, 2022/254 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuklar hakkında zamanaşımının dolması sebebiyle düşme kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

O yer Cumhuriyet Savcısının Temyiz Sebepleri; 1. Zamanaşımı süresinin dolmadığı ve mahkûmiyet kararı verilmesi gerektiğine yönelik olduğu. 2. Vesaire.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Suça sürüklenen çocukların suç tarihinde gündüz vakti yolda gördükleri mağduru durdurarak üzerini arayıp 4,00 TL parasını almak suretiyle olay yerinden uzaklaştıkları kabul edilmiştir. 2. Yakalama tutanakları dosya içerisinde mevcuttur. 3. Mahkemece, Hukukî Süreç başlığı altında (3) (5) ve (7) numaralı paragrafta bilgilerine yer verilen Yargıtay bozma ilâmına uyulmasına karar verilerek gereklerinin yerine getirildiği belirlenmiştir.

IV. GEREKÇE

O yer Cumhuriyet savcısının diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir. Ancak;

1. Hukukî Süreç başlığı altında (3) (5) ve (7) numaralı paragrafta bilgilerine yer verilen Yargıtay bozma ilâmı karşısında, suça sürüklenen çocuklardan ...'in ...

1. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.02.2016 tarih ve 2015/155 Esas, 2016/56 Karar sayılı kararı ile mahkûmiyetine karar verilmesi nedeniyle, birlikte suç işleyen diğer suça sürüklenen çocuk ... bakımından da zamanaşımı süresinin 5237 sayılı Kanun'un 67/2-d maddesi uyannca kesildiği ve aynı kanunun 67/3 üncü maddesi uyarınca zamanaşımı süresinin yeniden işlemeye başladığı,

suça sürüklenen çocukların 01.10.2008 tarihli eylemi yönünden, suç tarihi itibarıyla, isnat edilen yağma suçunun gerektirdiği cezanın türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı Kanun'un 66/1-d ve 67/4 üncü maddelerine göre 15 yıllık olağan ve 22 yıl 6 ay olağanüstü zamanaşımı süresi belirlendiği, ancak suça sürüklenen çocukların suç tarihi itibanyla 15 yaşını doldurmuş olup 18 yaşını henüz tamamlamadıklarından, aynı kanunun 66/2 nci maddesi uyarınca zamanaşımı sürelerinin 2/3 ünün geçmesiyle dolacağının ifade edildiği,

bu şekilde suça sürüklenen çocuklar hakkında müsnet suç sebebiyle olağan zamanaşımı süresinin 10 yıl ve olağanüstü zamanaşımı süresinin ise 15 yıl olarak kabulünün gerektiği, suça sürüklenen çocuklar hakkında 15 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin mahkemenin karar tarihinde henüz dolmamasına rağmen düşme kararı verilmesi,

2. 1412 sayılı Kanun'un 5320 sayılı Kanunun 8 inci maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 325 inci maddesi gereğince hükmü temyiz etmeyenlerin veya temyiz istemi red edilenlerin, daha ağır bir ceza ile cezalandırılmaları adaletsizliğini giderme amacı ile Kanuna konulmuş olan ve benzer düzenlemeye de 5271 sayılı CMK'nın 306 ncı maddesinde de yer verilen, bozmanın sirayeti nedeniyle yerel mahkeme hükmünü temyiz etmeyen suça sürüklenen çocuk yönünden hükmün bozulmadığı,

sadece anılan madde uyarınca bozma kararının sonucundan yararlandığının bilinmesi karşısında, suça sürüklenen çocuk ... hakkında Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 16.02.2022 tarih, 2021/22125 Esas ve 2022/1773 Karar numaralı ilamıyla temyiz isteminin süreden reddine karar verildiği ve diğer suça sürüklenen çocuklar hakkındaki bozma hükmünün sirayetine karar verilmesi sebebiyle, hakkında sirayet hükmü uygulanan ve sadece bozma kararının sonucundan yararlanabilecek suça sürüklenen çocuk ... hakkında zamanaşımı sebebiyle düşme kararı verilemeyeceğinin gözetilmemesi sebepleriyle hükümlerde hukuka aykırılık bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.04.2022 tarih ve 2022/45 Esas, 2022/254 Karar sayılı kararında o yer Cumhuriyet savcısı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden hukuka aykırılık görüldüğünden temyiz isteminin kabulü ile hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,