Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2009/9266 K.2010/242

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı paydaşlığın giderilmesi davasına dair karar davalı ve davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık bir adet taşınmazda ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.Mahkemece taşınmazın satılarak ortaklığının giderilmesine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere göre davalının temyiz itirazları yerinde olmadığından reddine,

2-Davacının temyiz itirazlarına gelince;

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının satış suretiyle paylaşma istemesi davalıların aynen taksim istemesine engel teşkil etmez.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davalarında mahkemece malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ile imar mevzuatına göre aynen taksiminin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Taşınmazın önemli ölçüde bir değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen aynen taksime karar verilemez. Keza paydaşlar rıza göstermedikleri takdirde taşınmazın bir bölümü paylı bırakılamaz.

Aynen taksimin mümkün olması durumunda bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi halinde eksik değerdeki parçaya para (ivaz) eklenerek denkleştirme sağlanır. Davada paydaşlar arasında anlaşma olmadıkça hakim kendiliğinden bazı taşınmazların bir kısım paydaşlara, kalanın diğer paydaşlara verilmesi şeklinde aynen bölünerek paylaştırmaya karar veremez.

Aynen taksim halinde teknik bilirkişiye ifraz (taksim) projesi düzenlettirilerek bu projeye göre taşınmaz Belediye veya mücavir alan hudutları içerisinde ise Belediye Encümeninden karar alınmak suretiyle belediyeden, Belediye hudutları dışında ise İl İdare Kurulundan İmar Yasası ve Yönetmeliğine göre aynen taksimin mümkün olup olmadığı sorulur. İfraz projesinde kimlere nerelerin verileceği konusunda paydaşlar anlaşamazlar ise hakim huzurunda kura çekilerek belirlenir.

Onay makamından olumsuz cevap gelmesi halinde paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi gerekir.

Olayımıza gelince dava konusu taşınmazın tapuda 1424 m2 büyüklüğünde arsa vasfıyla 680/1195 payının davacı, 515/1195 payının ise davalı adına kayıtlı bulunduğu anlaşılmaktadır.Mahkemece mahallinde yapılan keşif neticesi düzenlenen bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın ifrazının mümkün olabilmesi için ifraza uğrayan her iki parselinde yola cephesinin bulunması gerektiği oysa taşınmazın tek yönlü yola cephesi bulunup burada da davalıya ait ev bulunduğu bu nedenle ifrazının mümkün olmadığı belirtilmişse de ...

Belediye Başkanlığı tarafından gönderilen imar krokisinde taşınmazın batı ve kuzeyinde imar yolu mevcut bulunduğu bildirilerek taşınmazın ifraz sonucu oluşacak parsellerin yola cephesi olması kaydıyla taksiminin mümkün olduğu bildirilmiştir. ...

Belediye Başkanlığı'nın bu yazısı üzerine bilirkişice düzenlenen ek raporda ifraz sonucu oluşacak parsellerin imar yolu olmakla birlikte bu kez paydaşlara düşecek alanların değerleri farklı olduğu gerekçesiyle aynen taksimin mümkün olmadığı belirtilmiş mahkemece de bu rapora değer verilerek taşınmazın satılarak ortaklığının giderilmesine karar verilmiştir.Bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir.Mahkemece konusunda uzman harita veya kadastro mühendisi bilirkişi aracılığıyla mahallinde keşif yapılarak taşınmazın aynen taksimimin mümkün olup olmadığının belirlenmesi aynen taksiminin mümkün olduğunun anlaşılması halinde bilirkişiye ifraz

projesi hazırlattırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.