Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2010/13774 K.2011/1359

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davalı vekili Av.... İlman geldi. Davacı vekili gelmedi. Hazır bulunanın sözlü açıklaması dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, kira parasının tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatına ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile itirazın 82.700 TL asıl alacak ve 21.813.50 TL faizi üzerinden iptaline, takibin devamına ve davalının % 40 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesi üzerine hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir

1- Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına, takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına, sözleşmede kiracı olan davalı hakkında icra takibi yapılıp itiraz üzerine hakkında dava açılmasında bir usulsüzlük olmamasına göre temyiz eden davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı vekilinin hüküm altına alınan kira alacağına ilişkin temyiz itirazlarına gelince ;

İcra takibinde ve davada dayanılan ve hükme esas alınan 18.06.2006 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmede yıllık kira parası 55.000 TL olarak belirlenmiştir.

Sözleşme gereği yıllık kira parası 20 Haziran ve 10 Temmuz tarihlerinde ödenecek, aylık ödemelerin geciktirilmesi halinde diğer aylar kirası da muaccel hale gelecektir.Sözleşmenin özel şartlar bölümü 6. maddesinde de kira sözleşmesinin ikinci yılda da yenilenmesi halinde kiracının kira bedelini % 20 oranında artıracağı kararlaştırılmıştır Bu şartlar geçerli olup tarafları bağlar. Sözleşmedeki düzenlemeye göre kira artış şartı sadece takip eden ilk yıl için geçerlidir.

Sözleşme 18.06.2007 tarihinden itibaren 6570 Sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun’un 11. maddesi hükmü gereğince aynı şartlarla bir yıl daha uzamıştır. Sözleşmede sözleşmenin feshi konusunda özel bir düzenleme yer almamaktadır. Davacı Ayvalık İcra Müdürlüğü’nün 2009 / 3112 sayılı dosyası ile Temmuz 2008’de ödenmeyen 35.000 TL kira parası ile 2009 yılı kirası 90.000 TL’nin tahsili için davalı hakkında icra takibi yapmıştır.

Takibe itiraz eden davalı taşınmazda kiracı olanın ... Turizm Ltd. Şti. olduğunu, kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, borca ve faize itiraz ettiğini, kira artış oranlarının gerçeği yansıtmadığını belirterek takibi durdurmuştur. Sözleşmede davalı ... kiracı olmasına karşın kiracının kurucu ortağı olduğu ... Turizm Ltd. Şti.

06.08.2009 tarihinde keşide ettiği ihtarname ile kiralananı 30.09.2009 tarihinde tahliye edeceğini bildirmiş, peşi sıra mahkemeye başvurarak anahtar teslimi yönünden tevdi mahalli tayini isteminde bulunmuştur.

Ayvalık Sulh Hukuk Mahkemesi 07.10.2009 gün ve 2009 / 129-130 D İş sayılı kararı ile Ayvalık İcra Müdürlüğü’nü tevdi mahalli olarak tayin etmiş ve bu karar davacıya 14.10.2009 tarihinde tebliğ edilmiş ise de davacı 16.10.2009 tarihli itiraz dilekçesi ile adı geçen şirketin kiracı olmadığını, kiralananın da 12 Ekim 2009 tarihinde boşaltıldığını belirtmiştir. Bunun üzerine mahkeme 02.12.2009 tarihli kararı ile tevdi mahalli tayini kararının kaldırılmasına karar vermiştir.

Davalının icra takibine itiraz etmesi üzerine açılan davada davacı vekili 09.02.2010 tarihli dilekçesi ile davalının tahliyesinden sonra kiralananın 01.01.2010 tarihinde başkasına kiralanması nedeniyle kira alacaklarının 82.700 TL olarak tahsilini talep etmiştir. Davalı kiracının kira süresi sona ermeden kira sözleşmesini tek taraflı feshederek kiralananı tahliye etmesi durumunda kural olarak kira süresinin sonuna kadar kira parasından sorumludur.

Bununla birlikte davacı kiralayanın bu yerin yeniden kiralanması konusunda gayret göstermesi, böylece zararın artmasını önlemesi için kendisine düşen ödevi yapmak durumundadır. Bu durumda davacının zararı, tahliye tarihinden kiralananın aynı koşullarla yeniden kiraya verilebileceği tarihe kadar boş kaldığı süreye ilişkin kira parasından ibarettir. Kiralanan anahtarı yöntemine uygun teslim edilmediği sürece kiralananın kiracının işgalinde olduğunun kabulü gerekir.

Davalı kiralanan anahtarını ne zaman teslim ettiğini kanıtlayamadığına göre davacının tevdi mahalline itiraz dilekçesinde belirttiği üzere kiralananın 12 Ekim 2009 tarihinde tahliye edildiği kabul edilmelidir. Bu durum karşısında davalı kiracının kira parasından sorumluluğu tahliye tarihine ve ondan sonra da taşınmazın aynı koşullarla yeniden kiraya verilebileceği tarihe kadardır.

Mahkemece yargılama sırasında bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de taşınmazın ne kadar sürede yeniden kiraya verilebileceği üzerinde durulmamıştır.

Bu durumda mahkemece yeniden kiraya verilebilecek süre konusunda yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak ve sözleşmedeki kira artış şartının sadece sözleşmeyi takip eden bir yıllık süre için geçerli olacağı göz önünde tutularak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.