Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2010/13981 K.2011/644

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı paydaşlığın giderilmesi davasına dair karar davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, 8154 Ada 2 parsel sayılı taşınmazın paydaşlığının giderilmesine ilişkindir. Mahkemece, taşınmazın satışı suretiyle paydaşlığın giderilmesine karar verilmesi üzerine hüküm davalılar ..., ..., ... ve ... ile davalı ... tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Paydaşlığın giderilmesi davaları paylı veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı,taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç vs gibi bütünleyici parça (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar (ortaklar) ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesinde bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etme ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

Olayımıza gelince. Dava konusu edilen ve satışına karar verilen 8154 Ada 2 parsel sayılı taşınmaz tapuda davacı ve davalılar adına kayıtlıdır. Temyiz aşamasında ibraz edilen İzmir 4. İdare Mahkemesinin 21.04.2010 tarih ve 2010/221 Es. Sayılı kararı ile 175 sayılı parselasyon planının iptali istemine ilişkin davada yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anılan karar 79 Ada 144 parsele ilişkin olup dava konusu taşınmazın geldisinin de 79 Ada 174 parsel olduğu, 175 sayılı parselasyon planının dava konusu edilen taşınmazı da kapsadığı savunulmuştur. Bu durumda o davanın sonucu paydaşlığın giderilmesi davasını etkileyeceğinden mahkemece İzmir 4. İdare Mahkemesinin 21.04.2010 tarih ve 2010/221 Es.

Sayılı kararının dava konusu taşınmazı kapsayıp kapsamadığı üzerinde durularak oluşan sonuca göre bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir. Kabule göre de; taşınmaz üzerinde muhdesat olarak taraflar dışında tapu paydaşı durumunda bulunmayan ...'ye ait bina da bulunmaktadır.

Yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde paydaş olmayan muhdesat sahibinin davaya dahil edilmesi ve satış parasından kendisine pay verilmesi mümkün olmamasına karşın oran kurulmak suretiyle satış parasından ...'ye de pay verilmesi de usul ve yasaya aykırıdır.

Hüküm, bu nedenlerle bozulmalıdır.