Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2010/7076 K.2010/9100

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı önalım davasına dair karar davacı-davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava önalım hakkı nedeniyle payın iptali ve tescil istemine ilişkindir.Mahkemece 641 ada 4 ve 642 ada 1 parsele ilişkin davanın kabulüne, 77 ada 38 parsele ilişkin davanın süresinde açılmadığından reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı vekilinin 77 ada 38 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyizi yönünden;

Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve satışın yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.

Önalım hakkı alıcıya karşı ancak dava açmak suretiyle kullanılır. TMK.nun 733/3. maddesi hükmüyle yapılan satışın alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirme yükümlülüğü getirilmiştir.

Önalım hakkı satışın hak sahibine bildirildiği tarihin üzerinden üç ay ve her halde satışın üzerinden iki yıl geçmekle düşer. Bu süre hak düşürücü süre olup mahkemece kendiliğinden göz önünde bulundurulması gerekir. Önalım davasının davalısı önalım hakkına ilişkin taşınmazdaki payı satın almadan önce o taşınmazda paydaş ise bu paydaş hakkında önalım hakkı kullanılamaz.

Davacı vekili bu parselle ilgili olarak davalının 13.4.2006 tarihinde pay satın aldığını iddia ederek payın iptali ile adına tescilini istemiştir. Oysa davalının bu parselden 17.4.2003 tarihinde Güzin Kılıç Şahin'den 27/768 payını satın alarak paydaş olduğu anlaşılmaktadır.Bu paya ilişkin olarak 17.4.2003 tarihinden itibaren iki yıllık hak düşürücü süre içerisinde dava açılmadığından,

davalının 13.4.2006 tarihinde aldığı paya ilişkin olarak açılan önalım davasının paydaşa karşı açılmış önalım davası olduğu gerekçesiyle davanın reddi gerekirken yazılı gerekçeyle reddi doğru değil ise de bu yanlışlığın düzeltilmesi için yeniden yargılama yapılmasında yarar görülmediğinden hüküm gerekçesinin yukarıdaki şekilde değiştirilerek HUMK.'nun 438/son maddesi uyarınca hükmün düzeltilmiş bu gerekçeyle onanması gerekmiştir.

2-Davalının 642 ada 1 ve 641 ada 4 parsellere ilişkin temyiz itirazlarına gelince; davalı dava konusu parsellerden 13.4.2006 ve 2.8.2006 tarihlerinde pay satın almıştır. Davacı 13.4.2006 tarihindeki pay satışına yönelik önalım hakkını kullanmıştır. Mahkemece davalının her iki parseldeki tüm paylarının iptaline karar verilmiştir. HUMK.'nun 74.maddesi uyarınca hakim her iki tarafın iddia ve savunmalarıyla bağlı olup, ondan fazlasına veya başka bir şeye hüküm veremez. Mahkemece dava konusu edilen 13.4.2006 tarihinde satın alınan paylara ilişkin olarak iptal kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde davalıya ait tüm payların iptaline karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bu parsellere yönelik olarak bozulması gerekmiştir.