Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2010/7327 K.2010/11969

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı paydaşlığın giderilmesi davasına dair karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, 1049 ve 2161 parsel No’lu taşınmazların ortaklığının giderilmesine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile vazgeçme sebebiyle 1049 No’lu parsel hakkındaki davanın reddine, 2161 parsel No’lu taşınmazın satışı suretiyle ortaklığı giderilmesine karar verilmesi üzerine hüküm davalı tarafından satışına karar verilen taşınmaza yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde, dava konusu edilen 1049 ve 2161 parsel No’lu taşınmazların taraflara anne ve babalarından intikal ettiğini, bu yerler hakkında ortakların rızai taksim konusunda anlaşamadıklarını belirterek, taşınmazların satışı suretiyle ortaklığın giderilmesini talep etmiştir. Davalı, dava konusu 2161 No’lu parsel üzerinde biri tek katlı, diğeri iki katlı iki adet ev bulunduğunu, davacının kardeşi olup aralarında anlaşıp bölmeye çalışacaklarını beyan etmiş, 24.7.2009 tarihli oturumda da ortaklığın taksim yoluyla giderilmesini talep etmiştir.

Ortaklığın giderilmesi davaları, iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının satış suretiyle paylaşma istemesi davalıların aynen paylaşma istemesine engel teşkil etmez.

Ortaklığın giderilmesi davalarında mahkemece malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay oranları ve paydaş sayısı ile imar mevzuatına göre aynen bölüşmenin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Taşınmazın önemli ölçüde değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilemez. Keza paydaşlar rıza göstermedikleri takdirde taşınmazın bir bölümü paylı bırakılamaz.

Aynen bölünerek paylaştırmanın mümkün olması durumunda bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi halinde eksik değerdeki parçaya para (ivaz) eklenerek denkleştirme sağlanır. Davada paydaşlar arasında anlaşma olmadıkça hakim kendiliğinden bazı taşınmazların bir kısım paydaşlara,kalanın diğer paydaşlara verilmesi şeklinde aynen bölünerek paylaştırmaya karar veremez.

Bu durumda,öncelikle aynen bölünmesi istenen taşınmaz hakkında teknik bilirkişiye ifraz ( taksim ) projesi düzenlettirilerek bu projeye göre taşınmaz belediye veya mücavir alan hudutları içerisinde ise Belediye Encümeni’nden karar alınmak suretiyle belediyeden İmar Yasası ve Yönetmeliği’ne göre bölüşmenin ( taksimin ) mümkün olup olmadığı sorulur. İfraz projesinden kimlere nerelerin verileceği konusunda paydaşlar anlaşamazlar ise hakim huzurunda kura çekilerek belirlenir.

Onay makamından olumsuz yanıt gelmesi halinde paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi gerekir.

Olayımıza gelince ; dava konusu edilen 300 m2 alanlı avlulu kerpiç ev vasfında 2161 No’lu parsel tapuda tarafların ortak miras bırakanı ...adına kayıtlıdır.

Belirtilen taşınmaz üzerinde yapılan keşif sonrasında fen ve inşaat bilirkişileri tarafından düzenlenen raporlarda taşınmaz üzerinde krokide ( A ) ile gösterilen 75 m2 alanlı yığma tek katlı bina ile, ( B ) ile gösterilen 80 m2 alanlı betonarme iki katlı binanın olduğu, iki ortaklı parsel içinde üç adet mesken nitelikli bağımsız bölümün yer alıp İmar Yasası gereğince taşınmazın denkleştirme suretiyle ikiye bölünebileceği belirtilmiştir.

Yukarda açıklandığı üzere ortaklığın giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalar olduğundan davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir.

Bu durumda davalının taşınmazın aynen bölünmesi suretiyle ortaklığın giderilmesini istemesi mümkündür.O halde mahkemece yukarıda açıklanan esaslar çerçevesinde işlem yapılıp anılan taşınmazlara ilişkin harita mühendisine ifraz projesi düzenlettirilmesi, ifraz projesi onay makamına gönderilerek aynen bölünmenin mümkün olup olmadığı sorulması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu davacı yanın aynen bölünme talebinin olmadığından söz edilerek yazılı şekilde taşınmazın satışı suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.