Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2011/1651 K.2011/3839

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali-kira alacağı-menfi tesbit davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davalı vekili Av.... ve davacı vekili Av.... geldiler. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, kira parasının tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatının tahsili, birleşen dava ile de menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece asıl davanın Kısmen kabulü ile 44.595.79 TL kira alacağı ile 2.374.13 TL gecikme zammı üzerinden itirazın iptaline, fazlaya ilişkin talebin ve menfi tespit isteminin reddine karar verilmesi üzerine hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İcra takibinde ve davada dayanılan ve hükme esas alınan 8.9.2005 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli, kira şartnamesine göre beş yıl süreli sözleşmesi konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşme ile ... ... Köyü’nde bulunan 99.822 m2 alanlı 1 ( a ) gurubu kum-çakıl ocağı davalıya kiralanmıştır.

Sözleşmede yıllık 125.000 TL kira parasının dört eşit taksitte ödeneceği belirtilmiş, sözleşmenin özel şartlar bölümü 7 / b maddesinde diğer yıllara ait kira bedellerinin DİE’nin TEFE oranında artırılacağı kararlaştırılmıştır. Davacı idare, davalı hakkında ...

İcra Müdürlüğü’nün 2009 / 473 sayılı dosyası ile yaptığı icra takibi ile Eylül-Aralık 2008 arası aylar kirasının tahsilini talep etmiş, takibe yasal süresi içinde itiraz eden davalı, maden sahasının ihale bedelinin tamamını ödeyerek beş yıl süre ile işletme hakkına sahip olduğunu, ancak davacının hatalı uygulama yaparak her yıl kira bedeli almak istediğini, oysa Maden Kanunu gereği bu tür alanlardan kira alınamayacağını, davacıya kira borcu olmadığını belirtmiştir.

3213 Sayılı Maden Yasası’nın 46.maddesine 5177 Sayılı Kanun ile eklenen fıkra gereğince hazinenin özel mülkiyetinde veya devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerde yapılan madencilik faaliyetleri için bu kanunun yürürlüğe girdiği 5.6.2004 tarihinden sonra kira, ecrimisil alınmayacaktır. Taraflar arasındaki kira sözleşmesi anılan fıkrasının yürürlüğe girmesinden sonra düzenlenmiş ve üç yıl süreyle uygulanmıştır.

Yargılama sırasında mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de uyuşmazlığa ilişkin hükme esas aldığı bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli değildir.

Mahkemece yukarda anılan yasa gereği kiralananın niteliği itibariyle yasal düzenlemenin kapsamında kalıp kalmadığı konusunda uzman bilirkişiden rapor alınarak tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi ile hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.