Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2011/6561 K.2011/10905

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira bedeli ve bir yıllık kira tazminatının tahsiline ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde: mülkiyeti müvekkiline ait ... Köyünde bulunan 626 parsel numaralı 369.300 m2 yüzölçümlü ve ....

Üniversitesi teknik bilimler Meslek Yüksekokulu hizmet binası olarak kullanılan taşınmaz malın 254.50 m2'lik kısmının kantin olarak kullanılmak üzere davalıya 09.11.2006 başlangıç tarihli ve üç yıl süreli sözleşme ile Milli Emlak Müdürlüğünce kiraya verildiğini, ... tarafından 25.05.2009 tarihli dilekçe ile söz konusu kantinin demirbaşlar ve işletme hakkının devri için davalı ile sözleşme yaptıkları,

davalı ile idare arasında yapılan sözleşmenin 9. maddesinde "idarenin haberi ve izni olmadan kiracı bu hakkının bir kısmını veya tamamını devredemez ve getirilen hak ve mükellefiyetleri üçüncü kişi ile sonradan herhangi bir şekilde paylaşamaz” hükmü gereğince ita amirinin oluru ile sözleşmenin 26.05.2009 tarihinde feshedildiğini belirterek sözleşme hükümlerine göre bir yıllık kira bedeli tutarı 7.215.-TL ile tazminat ile 09.05.2009 tarihinden sözleşmenin feshedildiği 26.05.2009 tarihine kadar olan 360.78.-TL kira bedelinin tahsilini istemiştir.

Davalı vekili ise müvekkilinin 21.04.2009 tarihinde yaptığı sözleşmenin bir ön sözleşme olduğunu, bu sözleşmenin 8 ve 9. maddelerinde sözleşmenin geçerliliğinin davacı ile devir alan kişinin yapacağı sözleşmeye bağlı olduğunu, sözleşme yapılmazsa geçersiz olacağının sözleşmede özellikle vurgulandığını, Milli Emlak Müdürlüğü onay vermediğinden devir sözleşmesinin geçersiz olduğunu, sözleşmenin ihlalinin söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davaya dayanak yapılan ve hükme esas alınan 09.11.2006 başlangıç tarihli ve üç yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin özel şartları sözleşmenin devri ve ortak alımı başlıklı 9. maddesi “idarenin haberi ve izni olmadan kiracı, bu hakkının bir kısmını veya tamamını devredemez ve getirilen hak ve mükellefiyetleri 3.kişi ile sonradan her hangi bir şekilde paylaşamaz.

Kiracı, kiraya verilen taşınmazı amacı dışında kullanamaz”, fesih yetkisi başlıklı 11. maddesi ise “taşınmaz bakanlığımızca ya da kurum ve kuruluşlarınca ihtiyaç duyulması veya taşınmazın satışı halinde tek taraflı olarak feshedilir. Kiracı hazineden hiçbir tazminat isteyemez.

Kiracının kira dönemi sona ermeden faaliyetini durdurması işletme ruhsatının her ne sebeple olursa olsun iptal edilmesi veya taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi hallerinde (taksitlerin süresinde ödenmemesi dahil) 2886 sayılı kanunu 62. maddesine göre idare 10 gün süreli ihtarname ile durumu kiracıya bildirir ve ihtarnamede yazılı hususlara uyulmasını ister.

İhtarnamede belirtilen10.günün sonunda yerinde yapılacak kontrolde, belirtilen hususlara uyulmadığı görülürse, kira sözleşmesini feshedilerek kesin teminat irad kaydedilir. Ve son bir yıl kira bedeli tazminat olarak tahsil edilir. Bu sözleşmenin kiracıya yükümlülük getiren herhangi bir maddesinin ihlali sözleşmenin önemli ölçüde ihlali sayılır ve taşınmaz hazinece hiçbir bedel ödenmeksizin teslim alınır” şartları vardır bu şartlar geçerli olup tarafları bağlar.

Davacı, kiracı S.S.Selkan Tüketim Kooperatifi Başkanlığı ile dava dışı ... arasında yapılan 21.04.2009 tarihli devir sözleşmesine istinaden dava dışı ...'in idareye başvurarak bu devir sözleşmesine göre idare ile kira sözleşmesi yapmak için 25.05.2009 tarihinde müracaatı üzerine kiralananın ...'e devir edildiğini bu nedenle davalının sözleşmenin 9. maddesine aykırı davrandığından bahisle sözleşmeyi feshettiğini ve sözleşme şartlarına göre bir yıllık kira bedeli ile aktin fesih tarihine kadar olan kira bedelinin tahsilini istemiştir.

Sözleşmenin yukarda yazılı fesih yetkisi başlıklı 11. maddesi kiracının sözleşmeye aykırı davranışı ve kiracının yükümlülüklerinin yerine getirilmesi için idare tarafından 10 günlük süreli ihtarda bulunacağı ve 10 günlük süre içinde eski hale getirilmediği takdirde idarenin fesih hakkını kullanacağı ve bir yıllık kira bedelinin tazminat olarak istenebileceğine amirdir.

Diğer bir değişle davacı idarenin sözleşmeyi tek taraflı feshedebilmesi için kiracıya tespit ettiği akte aykırılığın giderilmesi ve eski hale getirilmesi için 10 günlük süreli ihtar keşide edip, bu sürenin sonunda kiracı tarafından ihtara rağmen akte aykırılık giderilmediği takdirde kiralayana tek taraflı fesih hakkı ve bir yıllık kira bedelinin tazminat olarak istenebileceği öngörülmüştür.

Bu nedenle davacı tarafından kiracıya sözleşmenin 11. maddesine göre keşide edilmiş süreli ihtar bulunmamaktadır. Süreli ihtar gönderilmeden aktin feshedilmesi ve bir yıllık tazminatın istenmesi doğru değildir.

Öte yandan kiracı S.S.Selkan Tüketim Kooperatifi Başkanlığı ile dava dışı ... arasında yapılan 21.04.2009 tarihli devir sözleşmesinin geçerliliği bu sözleşmenin 8 ve 9. maddelerinde devir alan dava dışı ... ile Milli Emlak Müdürlüğü arasında yapılacak kira sözleşmesi sonucunda geçerli olacağı ve yürürlüğe gireceği şartına bağlanmıştır.

Bu maddelerden yapılan devir sözleşmesinin bir ön anlaşma olduğu, bu ön anlaşmanın geçerli olabilmesinin de idare ile devir alan kişinin sözleşme yapmasına bağlandığı açıktır. Bu nedenle devir alan dava dışı ...'in idareye 25.05.2009 tarihinde müracaat ederek kiracı ile yapılan devir sözleşmesine göre sözleşme yapılmasını istemesi kira sözleşmesinin 9. maddesine göre kiralananın devri için izin istendiğinin kabulü gerekir.

Müracaat üzerine devir alan kişi ile idare arasında sözleşme imzalanmadığına göre devir sözleşmesi de otamatikman ortadan kalkmıştır. Zaten kiralananın da devir sözleşmesi ile devir alan kişiye teslim edildiğine ve dava dışı ... tarafından kullanıldığına ilişkin dosyada bir belgede bulunmamaktadır.

O nedenle davalı kiracının sözleşmeye aykırı davrandığından bahsedilemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm kurulması doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.