Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2011/6781 K.2011/12898

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kira alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde kiralananın 02.02.2009 tarihinde tahliye edildiğini, ödenmeyen kiraların tahsili amacı ile başlatılan icra takibine haksız itirazın iptalini istemiştir. Davalı gönderilen ödeme emrinde hangi aylara ait kira bedellerinin istendiğinin belli olmadığını kira sözleşmesinde bir artış şartı kararlaştırılmadığını, kiralananın icra takibinden çok önce kiraladıklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece davacıya kira miktarına ve ödenip ödenmediğine ilişkin yemin teklif edilmiş, davacının yemin etmekten imtina etmesi üzerine davanın reddine karar verilmiştir.

Takipte dayanılan ve hükme esas alınan 01.01.1997 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kira sözleşmesinde aylık kira bedeli 50 TL olarak kararlaştırılmış ve artış şartı düzenlenmemiştir. Kural olarak kira ilişkisinin varlığını ve kira miktarını davacının kanıtlaması gerekir. Mahkemece davacıya delilerini sunması için süre ve imkân verilmeli HUMK 288. maddesi gereğince kira sözleşmesinin yıllık değerine göre tanık dinletemeyeceği göz önünde bulundurularak davacının delillerinin toplanması gerekir. Davacı kira miktarı konusunda yemin etmekten imtina etmiştir. Bu durumda kira miktarı konusunda yazılı bir delil getirmediği takdirde taraflar arasında ihtilaf konusu olmayan kira sözleşmesindeki miktara itibar edilmelidir.

Kiralananın tahliye edildiğinin (kiracının kiralananı iade borcunu yerine getirdiğinin) kabul edilebilmesi için, kiralananın fiilen boşaltılması yeterli değildir; anahtarın da kiralayana teslim edilmesi gerekir. Anahtarın kiralayana teslimi, hukuki işlemin içerisinde yer alan bir maddi vakıa olmakla birlikte, sözleşmenin feshine yönelik bir hukuki sonuç doğurduğundan, bunun ne şekilde ispatlanacağı hususu, yıllık kira bedelinin tutarı esas

alınmak suretiyle, H.U.M.K.nun 288. ve 289. maddeleri çerçevesinde değerlendirilmelidir. Eş söyleyişle, yıllık kira bedelinin tutarı senetle ispat sınırının (H.U.M.K. md.288) üzerindeyse ve kiralayanın açık muvafakati yoksa (H.U.M.K. md.289), bu yön kiracı tarafından ancak yazılı delille ispatlanabilir; tanık dinlenemez.

Kiracının bildirdiği tahliye tarihinin kiralayan tarafından kabul edilmemesi; başka bir ifadeyle, tahliye tarihinin taraflar arasında çekişmeli olması halinde; kiralananın fiilen boşaltıldığını ve anahtarın teslim edildiğini, böylece kira ilişkisinin kendisince ileri sürülen tarihte hukuken sona erdirildiğini kanıtlama yükümlülüğü, kiracıya aittir.

Kiracı, kiralananı kendisinin ileri sürdüğü tarihte tahliye ettiğini ispatlayamazsa, kiralayanın bildirdiği tahliye tarihine itibar olunmalıdır. Davalı bu konuda yazılı delil sunmadığına göre davacının belirtimiş olduğu 02.02.2009 tarihinin tahliye tarihi olduğunu kabul etmek gerekir.

Kiraların ödendiğini davalı kiracının kanıtlaması gerekir. Bu konuda yeminin davacıya yöneltilmesi hukuki sonuç doğurmaz. Ne var ki 02.09.2008 tarihinde başlatılan takipte hangi aya ait kira bedelinin istendiği anlaşılmamaktadır. Mahkemece davacıya takipte istediği kira bedellerinin hangi aylara ait olduğunun açıklattırılarak yukarda açıklanan esaslar doğrultusunda deliller toplanarak bir sonuca varılması gerekirken, bu hususlar gözardı edilerek karar verilmesi doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.