Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2011/7169 K.2011/11599

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı paydaşlığın giderilmesi davasına dair karar, davalılardan ... tarafından süresi içinde duruşmalı olarak temyiz edilmiş ise de, işin mahiyeti gereği duruşmaya tabi olmadığından, duruşma isteminin reddine karar verilmiş olup, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, onyedi adet taşınmazın ortaklığının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmiş, hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece taksim edilerek karar verilmiş olmasına göre davalının 132 ada 45,56 parsel, 156 ada 28,9 parsel, 173 ada 12 parsel, 149 ada 3 parsel, 175 ada 1 parsel, 181 ada 10,23 parsel, 186 ada 5 parsel, 184 ada 11,43,44 parsel, 135 ada 4 parsele yönelik temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalının 156 ada 20 ve 184 ada 74 parsele yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları paylı veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan iki taraflı taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın(ortaklığın) giderilmesi davasını paydaşlardan (ortaklardan) biri veya bir kaçı diğer paydaşlara (ortaklara) karşı açar. HUMK.nun 569.maddesi hükmü uyarınca davada bütün paydaşların (ortakların) yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birisinin ölmesi halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

Olayımızda;dava konusu edilen ve satışına karar verilen 74 ve 20 parsel nolu taşınmazların paydaşlarından ...,... ile....'ın davalı olarak davada yer almadıkları anlaşılmıştır. Bu durumda adı geçen davalıların davaya dahil edilerek adlarına usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğ olunması ve taraf teşkili sağlandıktan sonra karar verilmesi gerekirkekn, taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

3-Davalının 181 ada 9 parsele yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç vs gibi bütünleyici parça (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar (ortaklar) ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesinde bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etme ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir. Olayımıza gelince;dava konusu 181 ada 9 parsel nolu taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesinde taşınmaz üzerinde bulunan iki katlı evin taşınmazda paydaş olmayan Murat ...'a ait olduğu belirtilmesine rağmen mahkemece yukarıda belirtilen esaslar dikkate alınmadan tapuda paydaş olmayan muhdesat sahibi Murat ...'a satış bedelinden pay verilmesi doğru değildir. Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.