Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2011/8263 K.2011/13287

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar, davacılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira alacağı istemine ilişkindir. Mahkemece istemin reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar vekili, davacıların dava konusu taşınmazı 8.4.2008 tarihinde satın aldıklarını, taşınmazın eski maliki ... İnşaat Taah. Turz. Gıda Teks. Eğt. Hizm. San. ve Tic.

A.Ş ile davalı kiracı arasında 01.05.2003 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin özel şartlar bölümünün10. maddesinde ödenecek olan kiranın net kira olduğu, ayrıca tahakkuk edecek olan verginin kiracı tarafından ödeneceğinin belirlendiğini, sözleşme gereğince, 01.05.2008-30.04.2009 dönemine ait yıllık kira bedelinin net -103.997,00-USD olduğunu, davalı şirketin göndermiş olduğu ihtarname ile kira sözleşmesini devam ettirmek istediğini, ancak yıllık ödenmesi gereken net 103.997,00-USD’ den 20.799,40-USD %20 stopaj keserek 83.197,60 USD'nin davacıların hesabına yatırmak sureti ile,

-20.799,40-USD ile eksik ödemede bulunduklarını, bu nedenlerle 20.799,40 USD alacakdan şimdilik 7.500,00-TL kısmi alacağın davalı şirketten tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, kira sözleşmesinin bir anonim şirket ile imzalanması nedeniyle sözleşmenin 10. maddesinde geçen “KDV fatura tarihinde kiracı tarafından ayrıca ödenir “ ibaresinin, taşınmazı ticari işletmesi üzerine kaydeden ve fatura veren kişileri kapsadığını, davacıların gerçek kişi olmaları, fatura vermemeleri nedeniyle bu şartın geçerliliğini yitirdiğini, yine gerçek kişi olmaları kendi adlarına vergi dairesine yatırılmak üzere %20 vergi kesintisi yapılarak, kalan tutarın banka hesaplarına yatırıldığını savunmuştur.

Davada dayanılan ve hükme esas alınan 1.5.2003 başlangıç tarihli ve altı yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin özel şartlar bölümü 10. maddesinde “bu sözleşmedeki kira bedeli net olup bu bedele tekabül eden katma değer vergisi fatura tarihinde kiracı tarafından ayrıca ödenecektir.” hükmü öngörülmüştür. Özgür irade ile belirlenen bu şart geçerli olup tarafları bağlar. Gelir Vergisi Kanununun 70/2.maddesi gereğince ticari veya zirai bir işletmeye dahil olan mal ve hakların kiraya verilmesinde Katma Değer Vergisi söz konusu olmaktadır. Kira sözleşmesinde olduğu gibi, iki tarafın da ticari şirket olması halinde, ödenmesi gerekli Katma Değer Vergisinin mükellefi ise, kiralananın maliki olacaktır.

Gelir Vergisi Kanununun 70.maddesi, işyeri kiralama işlemi nedeniyle, gayrimenkul sermaye iradı elde edilen hallerde, kazançların vergilendirilmesinde stopaj usulunü getirmiştir. Stopaj, kira bedelinden yasada belirtilen orandaki miktarın, kiracı tarafından kiralayan adına Vergi Dairesine ödenmesi gereken meblağdır. Stopajda yükümlü kiralayan, sorumlu ise kiracıdır.

1.5.2003 tarihli kira sözleşmesinde kiracı net kira+KDV ödemeyi kabul etmiştir. Bu sözleşmenin yürürlükte bulunduğu tarafların ve mahkemenin de kabulündedir.

Ancak, kiralananın davacılar tarafından satın alınması ile kiralayan gerçek kişiler olduğuna göre, bu kişilere yapılacak kira ödemesi, Gelir Vergisi Kanununun 74.maddesine göre, stopaja tabi olacaktır. Kiracı stopaj vergisi ödeme sorumlusu olacak, kiralayan da stopaj vergisi mükellefi olacaktır.

Stopaj ve Katma Değer Vergileri bu şekilde belirlendikten sonra, akitle KDV ödemeyi kabullenen kiracının, KDV ödeme sorumluluğu ortadan kalkınca kiralayana ödemesi gereken kira miktarının ne olacağı öncelikle çözümlenmesi gerekli sorun olarak ortaya çıkmaktadır. O halde KDV sorumluluğu kalkınca kiracının ödemesi gereken miktar sözleşmenin 10. Maddesinde açıkça belirtildiği gibi net kiradır. Yani davalı şirket daha önce net kira+KDV ödemek durumunda iken, davacılara net kira üzerinden stopaj kesintisi yaparak ödeme yapması doğru değildir. Aksinin kabulü kiracının kira miktarını düşürmesi demek olur.

Bu durumda eksik ödeme olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, sözleşmenin 10. maddesine göre net kira bedeli üzerinden hesaplanan kira alacağından, davalı tarafça yapılan ödemeler mahsup edilerek, bakiye davacı alacağının tespiti ile tahsiline karar verilmek gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.