Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2011/8501 K.2011/14108

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı önalım davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde duruşmalı olarak temyiz edilmiş ancak dosyada pulu olmadığından duruşma isteminin reddine karar verildikten sonra temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, önalım hakkı nedeniyle payın iptali ve tescile ilişkindir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili davalının 08.05.2009 tarihinde ..., ..., ..., ... ve ...'dan aldığı 3/20 payın iptali ile müvekkili adına tescilini istemiştir. Davalı yargılamaya katılmamış, usulen davanın reddini savunmuştur.

Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve satışın yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.

Önalım hakkı alıcıya karşı ancak dava açmak suretiyle kullanılır. TMK.nun 733/3. maddesi hükmüyle yapılan satışın alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirme yükümlülüğü getirilmiştir.

Önalım hakkı satışın hak sahibine bildirildiği tarihin üzerinden üç ay ve her halde satışın üzerinden iki yıl geçmekle düşer. Bu süre hak düşürücü süre olup mahkemece kendiliğinden göz önünde bulundurulması gerekir.

Davaya konu 08.05.2009 tarihinde 7808 yevmiye nolu resmi işlem ile davalının 1/10 pay satın aldığı ve daha evvel üzerinde olan paylarla birleştirilmesini istediği dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Davalı tarafından temyiz aşamasında sunulan fotokopi onaylı belgelerden davalının 16.08.2007 tarihinde 1/20 pay iktisap ettiği anlaşılmaktadır. Mahkemece davalıya ait 08.05.2009 tarihli işleme konu payın önalım hakkı nedeniyle iptaline karar verilmiştir.

Önalım hakkı ancak taşınmazdan pay satın alan 3. kişilere karşı kullanılabileceğinden mahkemece davalının taşınmazda daha evvel paydaş olup olmadığı, o paylara karşı bir dava açılıp açılmadığı araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu yön üzerinde durulmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.