Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2011/8920 K.2011/8355

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira parasının indirilmesi davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı ve davacı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davacı vekili Av.... ve davalı vekili Av. ... geldiler. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, Borçlar Kanunu’nun 250. maddesi gereğince kiralanan restoranın 13.976 TL olan kira parasının 4.000 TL’ye ve çay ocağının 4.199.15 TL olan kira parasının 2.500 TL’ye indirilmesi istemine ilişkindir.Mahkemece davanın kısmen kabulü ile restoranın kirasının net 11.500 TL’ye indirilmesine, çay ocağı hakkındaki davanın reddine karar verilmesi üzerine hüküm davacı vekili ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına, takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre, temyiz eden davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince ;

Davada dayanılan ve hükme esas alınan çay ocağı ve kafeteryaya ilişkin 1.1.1999 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli, restorana ilişkin 10.6.2004 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmeleri konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kiralananlar ... otobüs terminali içinde yer alıp davalı şirket tarafından burada bulunan alanlar ve mekanlar değişik amaçlarla kullanılmak üzere tip sözleşmelerle kiracılara kiralanmaktadır.

Geniş bir alana yayılmış olan ...’nin düzenli çalışması, hizmet ve servisin aksamaması için sözleşmelere bu yönde hükümler konulduğu gibi ... İşletme Sözleşmesi ek özel şartlarında da aynı doğrultuda düzenlemeler yer almaktadır. Buna göre büfelerde dışarıya koku yayan açık yiyecek ve içecek satılamayacaktır.Büfelerde satılacak yiyecek ve içecekler ambalajlı ve kapalı olacaktır.

Davacı, açmış olduğu işbu dava ile sözleşme ve şartname hükümlerine aykırı şekilde ...’de bulunan büfe, çay ocağı, pastane, seyahat acentesi ve bilet satış gişesi gibi yerlerde de imal ve satışı yasak olan yiyecek ve içeceklerin satışa sunulduğunu, davalının bu konudaki denetim görevlerini yerine getirmediğini, bunun sonucunda kendi iş yerlerine talebin azaldığını ve zarara uğradığını ileri sürerek kira paralarından indirim yapılmasını talep etmiştir. ./..

Borçlar Kanunu’nun 249. ve 250. maddeleri gereğince kiralayan, kiralananı, kira sözleşmesinden beklenen amaca uygun ve yararlı bir durumda bulundurmak, o şekilde kiracıya teslim etmek ve kira dönemi içinde de teslim ettiği durumu ile muhafaza etmek zorundadır. Kiralayanın bu borcu kiralananı kiracıya teslim ve kiralananın ayıplarını kiracıya karşı tekeffül etmek borçlarını kapsar.

Kiralananın kira dönemi içinde sözleşmeye uygun şekilde kullanılmasının imkansızlaşması ya da önemli derecede azalması halinde kiracı kira bedelinden indirim yapılmasını isteyebileceği gibi, sözleşmenin feshini de talep edebilir.

Görüldüğü üzere anılan maddelerdeki düzenlemeler kiralananın kullanılması ve işletilmesinde meydana gelebilecek aksaklıklara ilişkin olup kira bedelinden indirim talep edilebilmesi için kiralananın kullanılmasının olanaksız hale gelmesi ya da önemli derecede azalması gerekmektedir.

Davacı ise kiralananın bulunduğu ...’de başka mekanlarda ve büfelerde de kendisinin yaptığı işin benzerlerinin yapılması nedeniyle zarara uğradığını ileri sürerek kira indirimi talebinde bulunmuştur. Her şeyden önce ileri sürülen bu husus bizatihi kiralananın kullanılması ya da işletilmesine ilişkin değildir. Diğer yandan davalının ...’de bulunan başka yerleri de davacı ile aynı işi yapmak üzere başkalarına kiralaması mümkündür.

Bunu yasaklayan bir sözleşme hükmü ya da düzenleme bulunmamaktadır. Kaldı ki davacı ...’de ilk önce 1.1.1999 tarihinde çay ocağı ve kafeterya kiraladıktan sonra süreç içinde benzer uygulamalar devam etmesine karşın başka bir mekanı restoran olarak kullanmak üzere 10.6.2004 tarihinde kiralamış, davada kira parasının indirilmesi için ileri sürdüğü hususları ise aradan uzun bir zaman geçtikten sonra 22.3.2007 tarihinde keşide ettiği ihtarnameye konu yapmıştır.

Bu durumda bu süre zarfında kiralananların bulunduğu yerdeki uygulamalara zımnen onay verdiğinin kabulünün gerekir. Yine yukarda değinildiği üzere davacının ihtarnamesinde ve dava dilekçesinde dayandığı hususlar genel olarak ...’nin düzenli işletilmesine yönelik olup davacının yaptığı iş, iştigal alanı ve ticari kazancı ile doğrudan ilgili değildir.

Bu itibarla ... bünyesinde başka yerlerde de yiyecek ve içecek imal edilmesi ya da satılması Borçlar Kanunu’nun 250. maddesi anlamında kira parasından indirim yapılmasını gerektiren bir neden olmayıp mahkemece kiralanan restoranın kira parasından indirim yapılması isteminin de reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.