Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2011/9696 K.2011/13827

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı iade-i muhakeme davasına dair karar, bir kısım davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Uyuşmazlık, paydaşlığın giderilmesi davasına ilişkin yargılamanın iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne, verilen paydaşlığın giderilmesi kararının iptaline, dava konusu taşınmaz intikal gördüğünden paydaşlığın giderilmesi isteminin reddine karar verilmesi üzerine hüküm davalılar ..., ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargılamanın iadesi isteği HMUK’nun 445 ve devamı maddelerinde açıkça vurgulandığı üzere hukuki niteliği itibariyle bağımsız bir dava olup mutlaka duruşma yapılarak iki aşamada incelenmesi gerekir. Mahkeme öncelikle yargılamanın iadesi davasının mesmu ( dinlenmeye değer ) olup olmadığını kendiliğinden araştırır.

Bu aşamada genel dava koşullarından ayrı olarak yargılamanın iadesi davasının süresinde açılıp açılmadığının, teminat gösterilip gösterilmediğinin ve yasada sayılan yargılama iadesi sebeplerine dayanılıp dayanılmadığının incelenmesi gerekir.

Bu koşullardan birisinin mevcut olmadığı sonucuna varılması halinde istem ret edilir.Mahkeme birinci aşamada yargılamanın iadesi davasının dinlenmeye değer olduğu sonucuna varırsa, ikinci aşamada esasa girerek ileri sürülen yargılamanın iadesi sebeplerinin doğru olup olmadığını araştırır. Dava dilekçesinde ileri sürülen sebebin gerçek olduğu kanısına varması halinde ise istem kabul edilerek asıl dava hakkında yeni bir karar verilir.

Olayımıza gelince; davalı ... tarafından dava konusu edilen 5 No’lu parselin diğer paydaşları ... ve ... hakkında Gebze Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 1996/606-1114 sayılı dosyasında paydaşlığın giderilmesi davası açılmış, davanın yapılan yargılaması sonucu mahkemece taşınmazın satışı suretiyle paydaşlığın giderilmesine karar verilmiştir. Karar temyiz edilmeksizin 14.3.1997 tarihinde kesinleşmiştir.

Davacı ... ise 30.10.2002 tarihinde açmış olduğu işbu dava ile dava dilekçesinde isminin yanlış yazıldığını, hileli ve usulsüz yapılan tebligat ile yokluğunda karar verildiğini ileri sürerek yargılamanın yenilenmesini, davanın reddini ya da taşınmazın aynen bölünmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemenin yargılamanın isteminin kabulüne, verilen paydaşlığın giderilmesi kararının iptaline, ancak dava konusu taşınmaz intikal gördüğünden paydaşlığın giderilmesi ile ilgili yeniden karar verilmesine yer olmadığına dair kararı Dairemizin 12.10.2009 gün ve 9847-8168 sayılı kararı ile HMUK’nun 450. maddesi gereğince yargılamanın iadesine ilişkin isteğin yasaya uygun görülmesi halinde talebin kabul edilerek yeniden duruşma yapılması, belirecek duruma göre önceki kararın onanması ya da kısmen veya değiştirilerek bir hüküm kurulması gerekirken, mahkemenin önceki ilamın iptaline karar vermekle yeni bir hüküm kurmadığına işaretle bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Bu durumda mahkemece yapılacak iş, bozma ilamı doğrultusunda HMUK’nun 450. maddesi çerçevesinde bir karar vermekten ibarettir.

Asıl davanın konusunu oluşturan paydaşlığın giderilmesi davası, paylı ve elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi mallarda paydaşlar veya ortaklar arasındaki hukuki ilişkiyi sona erdiren, birlikte mülkiyetten ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardandır.

Yargılamanın yenilenmesi sebebi olarak gösterilen hileli ve usulsüz tebligat hususu yargılamanın yenilenmesi isteminin kabul edilmesi ile giderilmiş ve taraf teşkili sağlanmış olduğundan mahkemenin bozma ilamında da belirtildiği üzere HMUK’nun 450 maddesi hükmü gereği yeniden yargılama yaparak, asıl dava hakkında verilmiş olan kararın onanması veya kısmen ya da tamamen değiştirilerek bir karar verilmesi gerekirken, bozma ilamına uyulmakla birlikte gereği yerine getirilmeden taşınmazın intikal görmesi gerekçesi ile paydaşlığın giderilmesi isteminin reddine karar vermesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.